İbn Kesîr, Ebû Ca'fer ve Âsım kırâatlerinin mukayeseli incelenmesi ve kırâat-anlam ilişkisi (Tevbe-Tâhâ Sûreleri bağlamında)

Kırâat ilmi, Kur'an kelimelerinin eda ve ferş yönüyle Kırâat İmam ve ravileri silsilesiyle Hz. Peygamber'e isnad edilen bir ilim dalıdır. Kırâat ilmi usul ve ferş farklılıkları olmak üzere iki ana unsurdan oluşur. Ferşî farklılıklar anlama etki etmektedir. Manaya etki etmesi dolayısıyla Kur'an'da bulunan ferşî kelimeler, tefsir ve meallerin konusu olmuştur. Ülkemizde yaygın olarak Âsım kırâatine göre Mushaf'lar basılmakta ve okunmaktadır. Mealler, Kur'an'ın içeriğini, vermek istediği mesajları, temel ilke ve esaslar çerçevesinde açıklamak amacıyla yapılmaktadır. Ülkemizde yapılan meallerin ekser kısmı, Âsım kırâati çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kur'an meallerinde kırâatlerin kullanılmasının bir fayda olacağı kanaatiyle, çalışmamızda Kûfe kırâat imamı Âsım, Mekke kırâat imamı İbn Kesîr ve Medine kırâat imam Ebû Ca'fer kırâatlerini hem usul hem ferş olarak ele aldık. Bu imamların kırâatlerindeki ferşî farklılıkların anlama etkisini değerlendirdik. Bazı ayetlerde diğer kırâat imamlarının (Hamza, Kisâî ve Halefü'l-Âşir gibi) okuyuşlarına da yer verdik Meal Kur'an temel mesajını en sade bir biçimde aktarma vazifesi görmektedir. Mealler yapılırken anlamla doğrudan ilgisi olan ferşî farklılıklar göz ardı edilmemelidir. Bu bağlamda bir kırâat vechi (Âsım kırâati) yerine Kırâat-i Aşere kapsamına giren diğer bütün mütevatir kırâatler değerlendirilmelidir. Çünkü mütevatir kırâat özelliği taşıyan ferşü'l-hurûf, Kur'an hükmünde olup anlam açısından tefsirler kullanıldığı gibi meallerde de yer verilmesi gereklidir.