İç Anadolu bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının biçimsel ve fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışma, İç Anadolu Bölgesindeki geleneksel kadın şalvarların biçimsel ve fonksiyonel özelliklerinin incelenerek, fonksiyonel ve kültürel özelliklerin bölgedeki şalvar kullanımına etkilerini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.Araştırmanın materyalini, İç Anadolu Bölgesi'ndeki 14 il, ilçe ve köylerinde yapılan alan araştırması sonucunda ulaşılabilen şalvar örnekleri, rastlantısal olarak seçilen ve ölçme aracına cevap vermeyi kabul eden 592 kadından elde edilen veriler ve konu ile ilgili literatür taraması sonucunda ulaşılabilen kaynaklar oluşturmaktadır.Araştırmanın verilerinin toplanmasında; İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının biçimsel ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek için, araştırmacı tarafından hazırlanan fotoğraf, kalıp formu, kumaş, renk, desen ve kullanım özelliklerinin yer aldığı giysi inceleme formu kullanılmıştır. Şalvarların günümüzdeki kullanım durumu ve şalvar kullanımında sosyo kültürel ve fonksiyonel özelliklerin etkisini belirlemek için, üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, örneklem grubunun şalvar kullanma durumları ve şalvar kullanmada sosyo kültürel ve fonksiyonel özelliklerin etkisi tablolar halinde sunularak yorumlanmıştır. Demografik özelliklere göre şalvar kullanma durumları ve sosyo kültürel - fonksiyonel özellikler arasındaki ilişki Ki-Kare Testi (Chi-Square Test) uygulanarak, veriler p< .05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir.İç Anadolu Bölgesi'ndeki il, ilçe ve köylerde ulaşılan şalvar örneklerinin biçimsel özellikleri gözlem formu yardımıyla incelenerek; teknik çizim, malzeme, kesim ve süsleme özellikleri belirlenmiş, teknik çizimleri yapılmış ve biçimsel olarak İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarları, torba (paçasız) şalvarlar, düşük ağlı şalvarlar ve yüksek ağlı şalvarlar olarak üç grup altında toplanmıştır. Şalvarların fonksiyonelliğini artırmak amacıyla, ağ kısımlarına dikdörtgen ağ parçası ve farklı boyutlarda üçgen kuş parçaları yerleştirilerek kalıp formlarının oluşturulduğu belirlenmiştir.İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının koruyuculuk, fiziksel rahatlık, hareket serbestîsi, farklı boyutlara ayarlanabilirlik, sıcak/serin tutma ve psikolojik rahatlık açısından fonksiyonel özelliklere sahip olduğu saptanmıştır. İç Anadolu Bölgesi'ndeki kadınların şalvar kullanımının il ve ilçelere oranla köylerde ve kasabalarda tarla ve bahçe işlerinden kaynaklanan nedenlerle daha yaygın olduğu, şalvar kullanımım oranının genç yaş gruplarında ve eğitim düzeyi yükseldikçe düştüğü, demografik özelliklerle şalvar kullanma durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.Kadınların şalvar kullanmalarında çevrenin etkisinin olmadığı, kendi istekleri ile şalvar kullandıkları ve bu tercihte şalvarın fonksiyonel özelliklerinin etkili olmasının yanında gelenek ve kültürü yaşatmak amacıyla yaşamlarının büyük bir bölümünde şalvar kullandıkları belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: İç Anadolu, Giyim, Geleneksel Giyim, Kadın Giyimi, Şalvar, Fonksiyonellik, Kültür.