İç Anadolu Bölgesinde sıcaklık ve yağış değişkenlerinin eğilim analizi

Şehirleşme, hızlı nüfus artışı, gelişen sanayi, orman alanlarının yok edilmesi, içme suyu ve sulama amacıyla kullanılan suyun etkin ve verimli kullanılamaması birtakım olumsuzlukları beraberinde getirmektedir. Bu olumsuzlukların başında sera gazlarının artışı ve su kaynaklarının yanlış kullanımı yer almaktadır. Küresel ısınmadan dolayı iklimde meydana gelen değişimler bölgesel farklılıklar göstermektedir. Türkiye'nin de içinde yer aldığı coğrafyanın küresel ısınma sebebiyle gelecek yıllarda olumsuz etkileneceği belirtilmektedir. Gelecekte sıcaklığın artma eğiliminin devam etmesi ve ani meydana gelen şiddetli yağış olaylarının sıklığının artması beklenmektedir. Bu tez çalışmasında, İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan 13 il merkezinin meteoroloji gözlem istasyonlarında 1960-2018 dönemi boyunca kaydedilen aylık ortalama sıcaklık ve aylık toplam yağış verilerinin eğilimleri araştırılmıştır. Verilere lineer regresyon, Mann-Kendall (MK) ve Şen eğilim metotları uygulanarak eğilim sonuçları incelenmiştir. Elde edilen test sonuçları ArcGIS yazılımıyla da haritalanmıştır. Sonuç olarak, MK testinde sıcaklık değerlerinde Aksaray ve Niğde'de %95 güven düzeyinde çift yönlü teste göre istatistiksel olarak anlamlı artan eğilim gözlenirken diğer illerde istatistiksel olarak anlamlı bir eğilime rastlanamamıştır. Yağış verilerine bakıldığında Eskişehir'de istatistiksel olarak anlamlı azalan eğilim diğer illerde anlamlı olmayan eğilimler tespit edilmiştir. Şen yönteminde ise, %95 güven düzeyinde tek yönlü teste göre sıcaklık değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı artan eğilime sahip olduğu görülmüştür. Yağış değerlerine bakıldığında; Eskişehir ve Karaman'da anlamlı azalan eğilim, Ankara, Çankırı, Kayseri, Kırıkkale, Konya, Niğde, Sivas ve Yozgat'ta ise artan eğilim tespit edilmiştir. Aksaray, Kırşehir ve Nevşehir'de ise eğilim tespit edilememiştir. Lineer regresyon yönteminde, %95 güven düzeyinde tek yönlü teste göre sıcaklık değerlerinde sadece Aksaray'da istatistiksel olarak anlamlı artan eğilim tespit edilmiştir. Diğer illerde anlamlı olmayan eğilimler tespit edilmiştir. Yağış değerlerinde de sadece Eskişehir ilinde istatistiksel olarak anlamlı azalan eğilim tespit edilmiştir. Diğer illerde anlamlı olmayan eğilimler tespit edilmiştir.