İdari yargılama usulünde yargılama giderleri

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulmuştur. HMK'nın 323. maddesinde ise yargılama giderlerinin kapsamı genel olarak; yargılama harçları, yargılama masrafları ve karşı vekâlet ücreti olarak belirlenmiştir. Yargılama harçları, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda ve özellikle bu Kanun'a bağlı (1) sayılı Tarife ile düzenleme altına alınmıştır. Bu tarifede; idare mahkemeleri özelinde, bir davanın görülebilmesi ve sonuca bağlanabilmesi için davanın taraflarınca ödenmesi gereken harçlar şu şekilde sıralanmıştır: Başvurma harcı, celse harcı, karar ve ilam harcı, keşif harcı, kanun yolu harçları ve suret harçları. Vergi yargılamasına ilişkin harçlar ise HK'ya bağlı (3) sayılı Tarife'de ayrıca düzenlenmiştir. Dolayısıyla vergi mahkemeleri özelinde alınması gereken harçlar, yargılama harçları üst başlığı içerisinde ayrı bir başlık olarak ele alınacaktır. Harçlardan başka yargılamaların ilerleyebilmesi için davanın taraflarınca doğrudan doğruya ödenmesi gereken birtakım giderler daha mevcuttur. Bu gider kalemleri, çalışmamız içerisinde yargılama masrafları olarak isimlendirilecektir. Sözgelimi; tebliğ ve posta giderleri, keşif giderleri, bilirkişi ücret ve giderleri vs. Yargılama giderlerinin kapsamı içerisinde son olarak ise karşı vekâlet ücreti yer almaktadır. Zira davada haklı çıkması sebebiyle lehine yargılama giderlerinin hükmedildiği taraf; davasını bir avukat aracılığıyla takip etmişse, bu taraf lehine diğer yargılama giderlerine ilaveten bir de HMK'nın açık hükmü gereğince karşı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir. Bir dava dolayısıyla yapılan yargılama giderlerinin ise esasen iki boyutu bulunmaktadır. İlk olarak; yargılama öncesinde veya esnasında birtakım giderler yapılır. Daha sonrasında; dava dolayısıyla yapılan bütün bu giderler, yargılama giderleri adı altında davada haksız çıkan tarafa yükletilir. Çünkü yargı yoluna başvurmak; başvuranlara birtakım mali yükümlülükler yüklediği gibi, yükümlü kişinin haklı çıkması sonucunda artık bu yükümlülükler yer değiştirmekte ve karşı tarafın sorumluluğu gündeme gelmektedir. Bu durumda bizi, yargılama giderlerinden yükümlülük ve sorumluluk şeklinde ikili bir ayrıma götürmektedir. Esasen böyle bir ayrımın yapılmasında, davanın içerisinde bulunduğu safahat önem arz etmektedir.