İdealler ile gerçeklik arasında Türk Devletleri Teşkilatı: Yapısı ve amacı

İçinde yaşadığımız küreselleşme sürecinde, uluslararası aktörler arasında, uluslararası örgütlerin önemi ve belirleyiciliği artarak devam etmektedir. Uluslararası ve bölgesel güvenliğin, refah ve barışın yaygınlaşması gibi işlevlerine ilave olarak uluslararası örgütler, çatısı altında toplanan ülkelerin ulusal çıkarlarını iyileştirme ve geliştirmeye çalışmaktadırlar. Düşünsel olarak tarihsel derinliği bulunmakla birlikte bölgesel bir örgüt olarak Türk Devletleri Teşkilatının uluslararası düzeyde tutunabilmesi ve kurumsallaşması süreci, üyelerinin sahip oldukları siyasal, güvenlik, teknolojik ve ekonomik yetenek ve kapasiteleri dikkate alınarak, gerçekçi veriler ışığında, siyasi konjonktür de dikkate alınarak değerlendirilmiş, ulaşılan sonuçlarla örgütün eğiliminin fonksiyonelist (işlevselci) mi yoksa değerlere dayalı ilerlemesi gerekliliği konusunda alternatif bir bakış açısı sunulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda, öncelikle Teşkilatın temelini oluşturan değere (ortak dil, kültür, tarih ve kimlik vb.) dayalı ideolojik düşünceler, tarihi uzantısı ile birlikte özetlenmiştir. İkinci bölümde devletlerin siyasal ve iktisadi durumlarına bakılmıştır. Devamında Türk Devletleri Teşkilatı kurumsallaşma seviyesi, yapısı, Teşkilatın organları ve işleyişi tarihsel diyalektik içinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise bütünleşme kuramlarına yer verilerek Türk devletlerinin ortak hareket eğilimleri, küresel ve bölgesel aktörlerin bölgeye ilişkin politikaları ile işlevselciliğin (fonksiyonalizmin) sürece etkileri ele alınıp inceleme konusu yapılmıştır.