İdiyopatik trombositopenik purpurada kemik iliğinde girelin, HSP70, BCL-2 ve bax gösterimi

İdiyopatik trombositopenik purpura (İTP), trombositopeni (trombosit sayısı <100.000/mm3), plazmada antitrombosit antikorların varlığı, trombosit yaşam süresinin kısalığı ve kemik iliğinde megakaryositlerin artması ile karakterize çocukluk çağının en sık karşılaşılan edinsel trombositopeni nedenidir. Patogenezindeki esas neden trombosit ömrünün kısalmasıdır. Buna neden olabilecek pek çok faktör öne sürülmüştür. Oksidatif etki, antioksidan mekanizma, apoptozis ve antiapoptozisin her birinin ayrı ayrı etkisi olduğu üzerine çalışmalar bulunmaktadır. Çalışma grubumuza İTP tanılı 45 hasta alındı. Tanıdan itibaren ilk 3 ay içinde trombositopenisi düzelen 23 olgu Grup I (Yeni Tanı Konmuş İTP), tanıdan itibaren 12 ay veya daha uzun sürede tombositopenisi düzelmeyen 22 olgu Grup II (Kronik İTP) ve bu tüm olguları içerenler Grup III (Toplam İTP) olarak belirlendi. Grup IV (Kontrol Grubu) olarak solid tümör saptanan, bu nedenle kemik iliği aspirasyon ve biyopsisi yapılarak normal olduğu belirlenen 20 olgudan oluşturuldu. Çalışmada retrospektif olarak dosya kayıtları incelenerek hasta ve kontrol grupları belirlendi. Bu olguların patoloji labaratuvarında saklı parafin blok örneklerine ayrı ayrı girelin, Hsp70, Bcl-2 ve Bax uygulandı. Boyanma yaygınlığı, boyanma şiddeti ve boyanma skoru açısından immunohistokimyasal olarak değerlendirildi. Kronik İTP'li olgularda girelin boyanma yaygınlığı ve boyanma skoru Yeni Tanı Konmuş İTP'li olgulara göre; girelin boyanma şiddeti ise Yeni Tanı Konmuş İTP ve Kontrol Grubu'na göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü (p<0,05). Çalışmaya dahil edilen gruplar arasında Hsp70 ve Bcl-2 boyanma yaygınlığı, boyanma şiddeti ve boyanma skoru açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05). Tüm İTP'li olgularda Kontrol Grubu'na göre Bax boyanma şiddeti istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü (p<0,05). Bax boyanma yaygınlığı ve boyanma skoru açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05). Bcl-2/Bax ve Hsp70/Bax boyanma skoru oranları bakımından çalışmaya dahil edilen olgular arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05). Ancak girelin/Bax boyanma skoru oranı Kronik İTP'li olgularda Yeni Tanı Konmuş İTP'li olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü (p<0,05). Bir oksidan olan Bax parametresinin tüm gruplarda düşük olması; antioksidan parametreler olan girelin, Bcl-2 ve Hsp70 parametrelerinden sadece girelin düşüklüğü İTP'deki olayların bir sonucu mu, yoksa nedeni mi olduğu araştırmaya açık bir konudur. Bu bilgilerin ışığında, trombositlerdeki yapısal ve fonksiyonel değişikliklerden ve trombositopeni mekanizmasından yalnızca antijen-antikor reaksiyonunu sorumlu tutmanın yeterli olmadığı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: İdiyopatik trombositopenik purpura, girelin, Hsp70, Bcl-2, Bax