Iğdır ilinde karaağaç (Ulmus minor gled.) yaprak böceği, xanthogaleruca luteola (Müller, 1766) (Coleoptera: Chrysomelidae)'nın bazı biyo-ekolojik özelliklerinin araştırılması

Karaağaç (Ulmus spp.), Iğdır ilinde hem doğal hem de süs bitkisi olarak yetişen ve ilin sembolü haline gelen bir ağaç olup, Karaağaç yaprak böceği, Xanthogaleruca luteola (Müller, 1766) (Coleoptera, Chrysomelidae) bu ağaçta önemli zararlara neden olmaktadır. Bu araştırma, X. luteola'nın Iğdır ilinde bazı biyo-ekolojik özellikleri ile doğal düşmanlarını tespit etmek amacıyla ele alınmış, laboratuvarda ve doğada 2014 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda, laboratuvar şartlarında X. luteola yumurtalarının inkübasyon süresinin ortalama 6.17±0.13 günde, birinci dönem larva (L1) 6.7±2.82 günde, ikinci dönem larva (L2) 5.47±2.63 günde, üçüncü dönem larva (L3)11.643±3.00 günde, prepupa dönemini 5.5±2.44 günde ve pupa dönemini 8.83±1.47 günde gelişimlerini tamamladığı belirlenmiştir. Dişi böcek ovipozisyonu süresince en fazla ortalama yumurtayı 8.25 adet ile 9. Günde bıraktığı ve ovipozisyon süresinin yaklaşık 21 gün sürdüğü ve bu süre içerisinde ortalama 59.75 adet yumurta bıraktığı tespit edilmiştir. Doğada erginler birinci yılda 24/03/2014 ve ikinci yılda ise 24/04/2015 tarihlerinde ortalama sıcaklığın 14 °C ulaştığında ağaçlara geçtikleri ve temmuz ayına kadar ağaçta bulundukları ve çalışmalar sonucunda yılda 1 döl verdiği tespit edilmiştir. X. luteola doğal düşmanlarından, yumurta predatörü olarak Oenopia conglobata (Coleoptera: Coccinellidae), yumurta parazitoiti olarak Oomyzus gallerucae (Fonscolombe) (Hymenoptera: Eulophidae), Kışlayan erginlerinde Beauveria bassiana, larvalarında ise bir iridovirüs tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Karaağaç, Xanthogaleruca luteola, Biyo-ekoloji, Popülasyon değişimi, Doğal düşman