Iğdır ilinde yonca hortumlu böceği, hypera postica (Gyllenhal, 1813) (Coleoptera: Curculionidae)'nın mücadelesine esas biyolojik kriterlerin belirlenmesi

Bu çalışma 2014-2016 yıllarında Iğdır ili yonca tarlasında, Yonca Hortumlu Böceği, Hypera postica (Gyllenhal, 1813) (Coleoptera: Curculionidae)'nın, doğadaki biyolojisi, m2'de ergin, pupa ve larva yoğunluğu ve mücadelesine esas biyolojik kriterlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Biyolojik gözlemler bahar aylarında haftada bir, kış aylarında ayda bir ve diğer aylarda 15 günde bir olacak şekilde izlenmiş ve sayımlar ¼ m2'lik çerçeve ile yapılmıştır. İlaç denemeleri ise tesadüf blokları deneme deseni düzeninde 4'er tekerrürlü olacak şekilde kurulmuş ve bitki boyu ve böceğin biyolojisi esas alınarak (5, 10, 15 ve 25 cm) en uygun ilaçlama zamanı belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, yeni nesil erginler nisan ayının 3. haftasından itibaren görülmekte, ortalama sıcaklığın 10.5 °C olduğu kasım ayının 1. haftasından itibaren sonbahar yumurtalarını bitki sapları içerisine bırakmaktadır. Kışı, ergin ve yumurta döneminde geçirmektedir. Kışlayan erginler ilk yumurtalarını ortalama sıcaklığın 13 °C olduğu mart ayının sonuna doğru bitki saplarına bırakmaktadırlar. İlk larvalar iklim koşullarına bağlı olarak ortalama sıcaklığın 9.1 °C olduğu mart ayında ve ilk pupalar ortalama sıcaklığın 13.6 °C olduğu nisan ayının ilk haftasında görülmüştür. Zararlı Iğdır iklim koşullarında yılda 1 nesil vermektedir. Farklı dönemlerdeki (5, 10, 15 ve 25 cm bitki boyu ve kontrol) ilaç denemelerinde yonca (yaş ot) verimi sırasıyla dekara 1213.43 kg, 880.50 kg, 889.19 kg, 802.38 kg ve kontrol de 763.75 kg olmuştur. En yüksek verim, yonca bitkisi boyunun 5 cm olduğu dönemde yapılan ilaçlamadan sonra elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yonca, Yonca Hortumlu Böceği, Biyolojik kriter, İnsektisit, Mücadele zamanı