Iğdır'da yonca tohum kalsidi, Bruchophagus roddi gussakovskıy, 1933 (Hymenoptera: eurytomıdae)'nin yoncadaki zararı, popülasyon değişimi ve alternatif konukçularının belirlenmesi

Bruchophagus roddi Gussakovskiy, 1933 (Hymenoptera: Eurytomidae) önemli bir yonca tohum zararlısıdır. Bu tez çalışmasında, B. roddi'nin Iğdır ilinde doğada bazı biyo-ekolojik özellikleri, popülasyon değişimi, konukçuları ile Iğdır, Ağrı, Kars ve Van illeri yonca alanlarında yayılışı ve zarar oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmaları mart ve ekim ayları arasında 7 ve 10 gün arayla yürütülmüştür. Örneklemelerde D-vac ve atrap kullanılmıştır. Ayrıca her tarladan 100 salkım yonca kapsülü toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, B. roddi'nin kışı larva döneminde dane içerisinde geçirdiği, ilk erginlerin mart ayının 3. haftasında görüldüğü, en yüksek popülasyona haziran başlarında ulaştığı ve ekim ayına kadar böceğin doğada bulunduğu belirlenmiştir. Alternatif konukçuları olarak, Glycyrrhiza glabra L., Lotus corniculatus L. ve Medicago spp. (Fabaceae) türleri tespit edilmiş ve larvaların bu bitkilerin tohumlarında beslendiği saptanmıştır. B. roddi'nin yonca tohumlarında 2016 ve 2017 yıllarında oluşturduğu zarar oranları, sırasıyla Iğdır ilinde %15,4-53,2 ile %4,5-29,9, Ağrı ilinde %8,9-41,2 ile %8,1-19,0, Kars ilinde %11,0-25,8 ile %10,2-42,5 ve Van ilinde %7,2-34,8 ile %5,4-18,0 arasında tespit edilmiştir.