İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" romanında geçen deyimlerin yapı ve anlam bakımından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" adlı eserinde geçen deyimleri anlam ve yapı bakımından sınıflandırmak, deyimleri ve bu sınıflamaların kullanım oranlarını, tekrar sayısını belirlemektir. Çalışmada deyimlerle ilgili kuramsal bilgilere, deyimlerin özelliklerine ve bu alanda yapılmış çalışmalara yer verilmiştir. Çalışma nitel yöntemlerden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen verilerin yorumlanmasında içerik analizi kullanılmıştır. "Yedinci Gün" adlı eser taranarak kullanılan deyimler fişlenmiş, anlamları ve yapıları bakımından sınıflandırılmıştır. Söz konusu deyimlerin anlamlarına başta Ömer Asım Aksoy'un "Deyimler Sözlüğü 2" olmak üzere çeşitli sözlüklerden ulaşılmıştır. Eserde geçen deyimlerin altında anlamları belirtilmiş, kullanılan deyimin bulunduğu cümle ve sayfa sayısı da deyimin açıklaması altına yazılmıştır. Elde dilen bilgiler ışığında eserde kullanılan deyim sayısına, en çok tekrar eden deyimlere ve oranlarına ulaşılmıştır. İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" eserinde toplam 2250 deyim kullanımı tespit edilmiştir. Bu deyimlerden 933 tanesinin birbirinden farklı deyimler oldukları tespit edilmiştir. TDK'nin "Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü" veritabanında 11.209 deyimin var olduğu düşünüldüğünde incelene bu eserin tamamında kullanılan deyimlerin var olan deyimler içinde yaklaşık %20'lik bir dilimi oluşturduğu görülmektedir. Bu eserin okuyucuları dilde var olan deyimlerin yaklaşık %20'si ile muhatap olacaklardır. Deyimlerde anlam ve yapı alanında yapılacak çalışmalar için bir yararı olacaktır.