Structural properties
78 theses under this subject heading
Diller arasındaki yapısal farkların edebî çeviri sürecine etkisi: Halid Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu romanı örneğinde
The idea that the activity of translating is not a mere linguistic transfer but rather that it is a multidimensional activity with complex nature is accepted by modern translation theories in general. What complicates the work of translating so much is the existence of several factors which influence the process of translating directly or indirectly. Structural differences between the languages involved in the translation process are an example for one of these factors which influence the translation process directly. There are some similarities between certain languages in the world, as they belong to the same language family. But it is not possible to speak about a complete identity even between these languages. Since the lifestyle and cultural values of a community affect the morphology, the syntax and the vocabulary of a language. On the basis of these presuppositions, this study seeks to answer the question: "What effect do the syntactical and morphological differences between Turkish and German have on the literary translation process?". In accordance with this purpose, Halid Ziya Uşaklıgil's novel Aşk-ı Memnu and its German version with the title Verbotene Lieben translated by Wolfgang Riemann were analyzed comparatively on the basis of translation theories. First of all, the source text and its translation were analysed by taking the "translation-oriented text analysis model" of Christiane Nord as a basis. After that, the translation problems caused by interlingual structural differences were determined and it was examined which translation techniques were used by the translator to solve such problems. As a result, it was noticed that the translator preferred a content-oriented method of translating by disregarding some of the literary characteristics of the source text. In the translation process, he paid special attention to making the source text easily readable for German readers. But in the translation analyses it was determined that for some parts of the source text it was possible to keep both the content and the literary style of the source text. Keywords: Literary Translation, Aşk-ı Memnu, Interlingual Structural Differences, Style
Cem törenleri ile tiyatro sanatının yapısal özelliklerinin karşılaştırılması ve yeni bir yaklaşım önerisi
Bu çalışmada Alevi ibadeti olan Cem törenlerinin tiyatral özellikleri araştırıldı. Bunun için ilk bölümde Alevi toplumunun oluşumu, tarihi ve yapısı ele alındı. Ardından Cem törenlerinin kaynakları, düzenleniş amaçları, konuları, tarihsel gelişimi, felsefi temeli, dinsel anlamı, kültürel yansımaları, sosyal-hukuksal-eğitsel işlevleri araştırıldı. Bununla birlikte törenlerin içerdiği öğelerin Alevi–Bektaşi belleğindeki soyut ve somut anlamları da açıklandı. Bu sayede, çok eski çağalara uzanan bir inanç ve kültür birikiminin çözümlenmesine katkı sağlanmaya çalışıldı. İkinci bölümde ise dramatik sanatların kaynağı olan dinsel ritüeller ile Cem törenleri arasındaki benzerlikler ortaya kondu. Sonrasında, Cem törenlerinin dramatik özellikleri detaylı ve somut bir biçimde tiyatral açıdan incelendi. Bu sayede dini bir ibadet biçimi olan Cem törenlerinin eylem, metin, seyirci, mekân, oyuncu, yönetmen, kişileştirme, dans, müzik, kostüm, aksesuar gibi ögelerle yapısal özellikleri tiyatral bir yaklaşım ile değerlendirildi. Tiyatromuzun Cem törenlerinden yararlanabilmesi için törenlerin yapısal özellikleri incelendi ve tiyatral bir dille tanımlanmaya çalışıldı. Bu tanımlama sonrasında, tiyatromuzun Cem törenlerinin yapısal özelliklerinden faydalanarak, özgünleşmesi yolunda öneriler sunuldu. Cem törenlerinin sosyolojik bir bütünlük içinde incelenebilmesi için nitel araştırma yöntemi kullanıldı. Geniş ve kapsamlı bir kaynak taraması, incelemesi ve karşılaştırmalar sonrası hazırlanan çalışma konu üzerine Türk tiyatrosu araştırmaları alanına önemli katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Alevilik, Cem törenleri, Ritüeller, Sahne sanatları, Tiyatro.
Necati Tosuner hayatı, sanatı ve romancılığı
Türk Edebiyatı'na yazdığı öykülerle adım atan Necati Tosuner, kendine has söyleyiş tarzıyla edebiyatımızda farklı bir yer edinir. Bu farklılığı eserlerinde kullandığı dil ve anlatımla yakalayan yazarın, öykünün yanı sıra roman, tiyatro, deneme gibi edebi türlerde de ürün ortaya koyduğu görülür. Çocukken geçirdiği kazanın tesirinde kalan yazar, bireysel konulara yönelir. Türkiye'nin siyasi gündeminden etkilenerek zamanla toplumsal konularda da eser vermeye başlar. Bu sebeple Necati Tosuner'in ilk romanlarında bireysel temalı konular işlenirken, daha sonraki romanlarında toplumsal temalı konuların işlendiği görülür. Bu çalışmada, Necati Tosuner'in romanları yapı bakımından incelenmiştir. Romanların yapısı incelenirken Şerif Aktaş'ın Anlatma Esasına Bağlı Edebi Metinlerin Tahlili (Teori ve Uygulama) kitabı esas alınmıştır. Bu kapsamda çalışma iki bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümünde Necati Tosuner'in hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde yazarın romanları yapı bakımından incelenmiştir. Romanlar sırasıyla; zihniyet, yapı, olay ve olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, dil ve anlatım, bakış açısı, tema başlıkları altında değerlendirilmiştir. Bu çalışma yapılırken konuyla ilgili daha önceden yazılan kitaplar, makaleler, tezler ve internet kaynakları taranmıştır. Anahtar Kelimeler: Necati Tosuner, Roman, Yapı.
Bazı magnetik malzemelerin fiziksel özelliklerinin incelenmesi
oz YÜKSEK LİSANS TEZİ BAZI MAGNETTK MALZEMELERİN FİZİKSEL özelliklerinin incelenmesi Berdan ÖZKURT ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Bekir ÖZÇELİK Yıl: 2003, Sayfa:57 Jüri : Prof. Dr. Bekir ÖZÇELİK : Prof. Dr. Kerim KIYMAÇ : Prof. Dr. Osman SERİNDAĞ Bu çalışmadaki esas amaç, MnIMg,_xTi03 malzemesinin fiziksel ve yapısal özelliklerinin araştırılmasıdır. Bu çalışmada örnek katıhal tepkime yöntemiyle hazırlandı ve XRD analizleri örneklerin farklı kristal fazlarda olduğunu gösterdi. x 'in değişen değerlerinin örneğin mikro yapısı üzerindeki etkileri araştırıldı. Elektriksel direnç ölçümleri, dört nokta yöntemiyle yapıldı ve SEM analizi ise örneğin tanecikli yapısı hakkında bilgiler verdi. Bu çalışmanın giriş kısmında, MnxMgj_xTi03 'ün fiziksel özellikleri özetlendi. Tezin önceki çalışmalar kısmında ise, bu malzemenin magnetik özellikleri ile ilgili son gelişmeler verildi. Bu çalışmanın diğer kısımlarında ise Mn^Mg^TiOj malzemesinin kristal yapısı incelendi ve deneysel sonuçlar yorumlandı. Anahtar Kelimeler: MnxMg1_xTiO 3, Seyreltilmiş antiferromagnet
?-FeSi2 ince filmlerin elde edilmesi ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi
? -FeSi2 ince filmler oda sıcaklığında n-Si(100) ve p-Si(111) altlıklar üzerine dengelenmemiş manyetik alanda sıçratma tekniği ile büyütülerek ? -FeSi2/n-Si ve ? -FeSi2/p-Si heteroeklemler bu şekilde hazırlandı. Bu çalışmanın orjinalliği filmlerin kaplama işleminden sonra hiçbir ısıl işlem uygulanmadan bu heteroeklemlerin elde edilmesinin başarılmasıdır. Farklı film kalınlıklarında ? -FeSi2/Si heteroeklemlerin üretimi saf demirin Si altlıklar üzerine dengelenmemiş manyetik alanda sıçratma tekniğiyle kaplanmasıyla yapıldı. Kaplama işleminden önce altlıklar ve hedef nötral molekül kaynağı ile temizlendi.? -FeSi2 filmlerin mikro-yapıları X-ışınları kırınım analizleri ve Raman spektroskopi analizleri ile incelendi. Bu filmlerin elementel analizleri EDS ve GDOES analizleri kullanılarak yapıldı. ? -FeSi2 ince filmlerin yüzey özellikleri taramalı elektron mikroskobu, alan emisyonlu taramalı elektron mikroskobu ve atomik kuvvet mikroskobu ile karakterize edildi. ? -FeSi2 filmler polikristal yapıda oldukları tespit edildi. Ara katmanın yüzey özelliklerinin ve kristalliğinin altlığın yüzey özelliklerine bağlı olduğu bulundu. Altlığın yüzey özellikleri ve kaplama parametreleri optimize edilerek çok düzgün yüzey özelliklerine sahip ? -FeSi2 filmler hazırlanabileceği görüldü.? -FeSi2 filmlerin optiksel soğurma katsayıları oda sıcaklığında FT-IR ölçümleri ile belirlendi. Bu ? -FeSi2 filmlerin kıyı bölgesi içerisindeki optiksel soğurmasından direkt geçişli bir yarıiletken karakteristiğinde oldukları ve Eg=0,85 eV olarak belirlendi. ? -FeSi2/n-Si ve ? -FeSi2/p-Si heteroeklemlerin elektriksel özellikleri oda sıcaklığında akım-gerilim(I-V) karakteristikleri alınarak incelendi. Kaplanmış filmler tarafından alınan karanlıktaki akım-gerilim karakteristiklerinde heteroeklemler için doğrultucu özellik göstermiştir. İdeallik faktörü ve bariyer yüksekliği gibi diyot parametreleri termo iyonik emisyon teorisi kullanılarak belirlendi.Bunun yanında, bu çalışmada n-Si(100) altlıklar üzerine dengelenmemiş manyetik alanda sıçratma tekniği kullanılarak büyütülen yarıiletken ? -FeSi2 ince filmlerin yapı ve yüzey özelliklerine kaplamadan önce ve kaplama süresince uygulanan iyon bombardımanın etkisi incelendi.
البنية اللغوية في شعر حسن عامر
.The purpose of this thesis is to study the linguistic structure in the poetry of Hassan Amer, a contemporary poet who won many awards and honors. The scope of this study is determined by two collections of poetry: "As He Who Tried the Way" and "The Shepherd's Nap". The importance of this study comes from being an applied study of the structural approach in contemporary Arabic poetry. It deals with the phonetic, rhythmic, morphological, semantic and syntactic structure in Hassan Amer's poetry, thus standing on his semantic fields, and revealing the aesthetics of his poetic texts. This study relies on the analytical descriptive approach, when extrapolating, analyzing, and deconstructing poetic texts to determine the poet's linguistic styles. The study's conclusions were: The poet diversified in his writing style between vertical poetry in which he imitated the ancients, and used free verse style (al-Tafilah), And that his imagination indicates his rural upbringing, his intellectual, literary and poetic knowledge, and that nature was his first inspiration, and for this reason his images were characterized by excitement and novelty, which gave his texts excitement, suspense, verbal and moral adornment, in addition to his distinctive poetic music. And that he always tries to break free from restrictions, and reveal his emotional feelings without being fake or pretentious. He deviated from analogy, and made himself a linguistic dictionary, so we find in his poetry a lot of aural vocabulary, The present tense is often used by him to indicate the present and the future, and that he relied on words containing Madd letters; To give the text something of vocal softness and poetic lyricism, And that he follows the method of contradiction to astonish the reader, and create an emotional shock in his conscience, and that the poet Hassan Amer, with his texts and culture, is the opposite of the image of the modern Arab poet, who is distinguished by his wide knowledge of the ancient literary heritage and contemporary global culture.
ZnO ince filmlerinin eldesi ve aygıt üretimi için parametrelerinin optimizasyonu
ZnO yarıiletken ince filmler atmalı filtreli katodik vakum ark depolama sistemiyle cam ve silikon alt tabanlar üzerine oda sıcaklığında depolandı. Filmlerdeki kristal boyut ve kristallografik yapı X-ışını kırınım yöntemiyle belirlendi. Tüm filmlerin (002) boyunca tercih edilen bir yönde ve vurtzit formda kristalize olduğu görüldü. ZnO yarıiletken ince filmlerin optik özellikleri, UV-görünür spektrometreden alınan veriler yardımıyla zarf metodu yöntemi kullanılarak belirlendi. Tavlama sıcaklığı artarken filmlerin optiksel bant aralığı ve soğurma katsayısının arttığı, buna karşılık olarak kırılma indisinin azaldığı gözlenmiştir. Atmalı katodik vakum ark yöntemi ile cam alt taban üzerine büyütülen ZnO ince filmlerin en iyi tavlama sıcaklığı, optik ve yapısal özellikleri göz önüne alınarak 600 °C olduğu bulundu. Yüksek nitelikli geçirgen, iletken ZnO yarıiletken ince filmlerin yapısal, optiksel ve elektriksel özellikleri farklı oksijen basınçları ve farklı kalınlıklarda çalışıldı. Oksijen basıncı ve kalınlığın artması ile filmlerin yapısal, optiksel ve elektriksel özelliklerinin değiştiği görüldü. ZnO ince filmlerin görünür bölgede ortalama geçirgenliği %90 civarında bulundu. Anahtar Kelimeler: ZnO, Katodik Vakum Ark Depolama Yöntemi, Optiksel, Yapısal ve Elektriksel Özellikler
Structural, optical and electrical characterization of nanocrystalline Nb2O5 thin films for gas sensor application
I thank God Almighty with incalculable thanks for his many and countless blessings, and I praise Him with a great thank you befitting the greatness of His majesty, generosity, favors and benevolence. I extend my sincere thanks to my beloved Iraq and to my second home, Çankırı Karatekin University. I would like to extend my sincere thanks to the advisor Prof. Dr. Sebahaddin ALPTEKİN and Prof. Dr. Mohammed Khammass KHALAF for their proposal for the research project and their interest, guidance and follow-up throughout the supervision period with all that was characterized by a sincere scientific spirit. Had it not been for their efforts, the message would not have come out in this way, so may God reward them on my behalf. I also extend my thanks to the Head of the Physics Department, represented by Prof. Dr. Ali YİĞİT and the faculty members of the Physics Department of the Faculty of Science at Çankırı Karatekin University. I would like to thank my mother and father, who have always encouraged and supported me and provided me with emotional and moral support throughout the period of writing this thesis. Thank you from the heart for everything you have done for me. I would like to extend my heartfelt thanks to my brothers, sisters and friends for their support.
Kimyasal depolama yöntemiyle elde edilmiş MnS ince filmlerin özelliklerine ısısal tavlamanın etkisi
Bu çalışmada, MnS yarıiletken filmleri farklı depolama sürelerinde ve farklı sıcaklıklarda (27-40-50-60-70-80 oC) cam alttabanlar üzerine kimyasal depolama yöntemiyle elde edilmiştir. X-ışını kırınım desenlerinden filmlerin kristal ve hekzagonal yapıda oldukları saptanmıştır. Absorpsiyon spektrumu ölçümlerinden filmlerin doğrudan bant aralığına sahip olduğu ve yasak enerji aralığının 3.7-3.9eV arasında değiştiği belirlenmiştir. I-V ölçümlerinden ohmik iletim mekanizması gözlenmiştir. Filmlerin elektriksel iletkenlik değerleri (1-8).10-6(?.cm)-1 arasındadır. Elde edilen filmler 100-200-300-400-500 ºC'de azot ortamında bir saat tavlama işlemine tabi tutulmuş ve tavlamanın optiksel ve yapısal özellikler üzerine etkisi araştırılmıştır. Sıcaklığa bağlı akım ölçümlerinden aktivasyon enerjileri 0.2-0.58 eV bulunmuştur.
Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adlarının yapı ve anlam bakımından karşılaştırılması
Bozkır kültürünün kurucusu kabul edilen Türkler, doğayla her zaman iç içe olmuşlar ve doğadaki unsurlara kutsallık atfetmişlerdir. Doğanın bir parçası olan bitkiler de Türkler için önem arz etmektedir. Türk toplumlarının kıvrak zekâlarını, benzetme ve gözlem yeteneğini kullanarak bitkilere isim vermeleri bu önemin bir göstergesidir. Türkler için önemli olan bitkiler üzerine yaptığımız, "Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki Bitki Adlarının Yapı ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması'' isimli bu çalışmamızda amacımız, Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adlarını yapı ve anlam bakımından karşılaştırarak ortak yönlerinin veya farklılıklarının olup olmadığını tespit etmektir. Bunun için öncelikle, çalışmamızda yer alan Kazak Türkçesine ait bitki adları basit, türemiş ve birleşik olarak üçe ayrılmıştır. Basit, türemiş ve birleşik olarak üçe ayrılan bu bitki adları hem yapı bakımından hem de anlam bakımından derinlemesine incelenmiş, yapı ve anlam bakımından çeşitli başlıklar oluşturulup bitki adları bu başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Bunların yanı sıra tezimizde Kazak Türkçesinde bitki adlarıyla oluşturulmuş atasözlerine, bilmecelere ve bitki adları için oluşturulmuş dolaylamalara da yer verilmiştir. Daha sonra Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adları hem yapı bakımından hem de anlam bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmada geçen bitki adlarının ve onları oluşturan kelimelerin sözlüğüne de tezimizde yer verilmiştir. Tüm bunlar yapılırken kaynak tarama, Kazak Türkçesindeki kaynakların çevirisi, tasnifi ve fişlenmesi, Türkiye Türkçesindeki kaynakların tasnifi ve fişlenmesi gibi yöntem ve tekniklere başvurulmuştur. Bu çalışmamızla yaşayan bu iki Türk lehçesine ve bunlarla ilgili yapılacak çalışmalara katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmamızın, sadece dil bilgisel olarak değil kültürel olarak da bu iki Türk lehçesine katkılar sağlayacak nitelikte bir kaynak olacağına inanılmaktadır.
Abdülhak Şinasi Hisar'ın eserlerinde ikilemeler
Bu çalışmada, Abdülhak Şinasi Hisar'ın Fahim Bey ve Biz, Boğaziçi Mehtapları, Çamlıcadaki Eniştemiz, Ali Nizami Beyin Alafrangalığı ve Şeyhliği, Boğaziçi Yalıları, Geçmiş Zaman Köşkleri, Geçmiş Zaman Fıkraları, İstanbul ve Pierre Loti ve Yahya Kemal'e Veda adlı eserlerinde yer alan ikilemeler belirlenip konu edilmiştir. Çalışmanın amacı, Abdülhak Şinasi Hisar'ın eserlerinde belirlenen ikilemeler doğrultusunda ikilemeler konusunu anlam, yapı, alınma sözcük ve sözcük türü bakımından değerlendirip sınıflandırmaktır. Çalışma; giriş, inceleme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Abdülhak Şinasi Hisar'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiş ve ardından "Türk Dilinin Söz Varlığı İçerisindeki Renkli Hazinesi: İkilemeler" başlığı altında ikilemeler konusu hakkında genel bir bakış çerçevesinde bilgi verilmiştir. Ayrıca Abdülhak Şinasi Hisar'ın eserlerinde ikilemelerin kullanımında imla ve noktalama işaretlerinde tespit edilen çelişkili durumlar üzerine genel bir değerlendirme de yapılmıştır. Çalışmanın inceleme bölümü dört temel başlıktan oluşmuştur. Anlam, yapı, alınma sözcük ve sözcük türü olarak sınıflandırılan ikilemeler, cümlelerle örneklendirilerek incelenmiştir. Belirlenen ikilemeler öncelikli olarak anlam ilişkisi bakımından değerlendirilmiştir. Ardından ikilemelerin aldıkları ekler doğrultusunda yapı bakımından değerlendirilmiştir. Sözlükler yardımıyla da ikilemeler, alınma sözcük bakımından değerlendirilmiştir. Belirlenen ikilemelere sözcük türü bakımından değerlendirme yapılırken de metin içerisindeki işlevine dikkat edilerek sınıflandırılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise eserlerde taranıp belirlenen ikilemelerin sayısal veriler eşliğinde genel bir değerlendirmesi yapılmış ve bu değerlendirmeler de sonuç kısmına yazılmıştır. Anahtar Sözcükler: Abdülhak Şinasi Hisar, ikileme, anlam, yapı, alınma sözcük, sözcük türü.
Adana'da anlatılan fıkraların mizah teorileri, bağlam, işlev ve yapı açısından incelenmesi
Fıkra, Türk halk edebiyatına ait anlatı türlerinden biridir. Fıkra anlatma geleneği, geçmişten günümüze yaygın bir şekilde devam etmektedir. Eski dönemlerden beri insanların eğlenmek, hoşça vakit geçirmek, yapılan işi kolaylaştırmak vb. gibi amaçlarla fıkralar anlattıkları görülmektedir. Fıkra, ait olduğu toplumun mizah anlayışını yansıtmaktadır. Bu nedenle bir toplumun mizaha bakışını ve mizah anlayışını algılayabilmek için o toplumun fıkra anlatma geleneğini incelemek gerekmektedir. Fıkraların ve fıkra anlatma geleneğinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu konuda yapılan çalışmalar da önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Adana'da anlatıldığı tespit edilen fıkralar, mizah teorileri, bağlam, işlev ve yapı açısından incelenmiştir. Söz konusu çalışma ile Türk dünyasındaki fıkra derleme ve inceleme çalışmalarına katkı sağlanması amaçlanmıştır. "Adana'da Anlatılan Fıkraların Mizah Teorileri, Bağlam, İşlev ve Yapı Açısından İncelenmesi" adlı bu çalışma, yedi ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan "Giriş" bölümünde araştırmanın amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Araştırma alanı olan Adana'nın coğrafi yapısı, nüfus durumu, ekonomik yapısı, tarihi yapısı ve sosyo-kültürel yapısı tanıtılmıştır. Araştırma konusuyla ilgili olarak daha önce yapılan çalışmalar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Mizah kavramı, mizah teorileri ve bağlam merkezli halkbilimi kuramları (işlevsel halkbilimi yöntemi, performans teori) hakkındaki bilgilere bu bölümde yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü, "Fıkra Kavramı ve Türk Fıkralarına Teorik Bir Bakış" başlığını taşımaktadır. Bu bölümde, fıkra Kavramı ve Türk fıkralarının biçim, dil-üslup ve içerik özellikleri üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda, fıkraların diğer türlerle ilişkisi, Türk fıkralarıyla ilgili tasnif denemeleri ve Türk dünyasında fıkra kavramının kullanımı bu bölümde üzerinde durulan diğer konulardır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Adana'da anlatılan fıkralar öncelikle tiplerine göre tasnif edilmiştir. Tip tasnifinin yanısıra, fıkraların biçim, dil-üslup ve içerik özellikleri üzerinde durulmuştur. "Adana'da Anlatılan Fıkraların İcra Bağlamı" başlığını taşıyan dördüncü bölümde, fıkra anlatıcılarının, dinleyicilerin ve icra ortamının özellikleri performans teoriye göre incelenmiştir. Derleme çalışmaları sırasında, fıkra metinlerinin yanısıra performansı belirleyen unsurlar da tespit edilmiştir. Bu nedenle, derlemeler video ile kayıt altına alınmış ve bu görüntüler izlenerek performans teori bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. Buna göre, fıkra anlatıcılarının ve dinleyicilerin icraya etkileri, fıkra ortamını etkileyen dış etmenler, fıkraların icra zamanı ve fıkraların icra edildiği mekanlar bu bölüm kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümü "Adana'da Anlatılan Fıkraların İşlevleri Açısından İncelenmesi" başlığını taşımaktadır. Dördüncü bölümde, Adana'da anlatılan fıkraların işlevleri esas alınmıştır. Söz konusu işlevler, fıkra metinlerinden ve derleme kayıtlarından yola çıkılarak altı başlık altında incelenmiştir. Çalışmanın altıncı bölümünde, Adana'da anlatılan fıkralar mizah teorileri açısından ele alınmıştır. Bu fıkraların incelenmesi sırasında esas alınan mizah teorileri üstünlük teorisi, uyumsuzluk teorisi ve rahatlama teorisidir. Fıkralarda gülmeyi sağlayan unsurlar, söz konusu mizah teorileri kapsamında ele alınmıştır. Çalışmanın "Sonuç" bölümü olan yedinci bölümde Prof. Dr. Dursun Yıldırım'ın tip tasnifine göre Adana'da anlatılan fıkra metinleri tasnif edilmiştir. Bu bölüm, "Yazılı Bilgi Kaynakları", "Sözlü Bilgi Kaynakları", "Genel Ağ Kaynakları", "Yerel Kelimeler Sözlüğü" ve "Özgeçmiş" ile sona ermiştir. Anahtar Kelimeler: Halk edebiyatı, fıkra, mizah teorileri, bağlam, işlev, yapı.
Sabir Rüstemhanlı'nın "Ölüm Zirvesi" ve "Gök Tanrı Oğuz Kağan Destanı" romanları incelemesi: Tarih – gerçeklik – metin merkezli bir çalışma
Jeopolitik ve jeostratejik değeri yüksek bir coğrafyada bulunan Azerbaycan, Türk Dünyası için çok eski dönemlerden beri hem tarihi geçmişi, hem de edebiyat ve sanattaki varlığı ile büyük önem taşımaktadır. Azerbaycan son yıllarda dikkate değer sayıda araştırmacının ilgi alanına girmekte, hakkında bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Bu düşünceden hareketle yüksek lisans tezimizi Azerbaycan edebiyatı alanında yapmayı uygun gördük. Çalışmamızda Türkiye sahasında süratle tanınmaya ve büyük ilgiyle takip edilmeye başlayan Sabir Rüstemhanlı'yı romancı yönüyle ele almaya karar verdik. Onun Ölüm Zirvesi ile Gök Tanrı Oğuz Kağan Destanı adlarını taşıyan iki romanını tarih, gerçeklik ve metin merkezli çerçeveden incelemeyi amaçlayan tez çalışma konusunu belirledik. Böylece Rüstemhanlı'nın bu iki romanı aracılığıyla Türk dünyasının hafızasını canlı tutmayı ve Türklüğün yüksek değerlerini gündeme getirerek yeniden ön plana çıkarmayı amaçladık. Rüstemhanlı imzalı iki romanı incelerken aynı zamanda tarih sahası ile roman türünün kesişen ve örtüşen noktalarını tespit etmeye çalıştık. Böylelikle yıllarca gelişimini iki ayrı koldan sürdüren tarih ve edebiyat sahalarının birbirini destekleyip besleyen ortak hususiyetlerini yakından görme imkânı bulduk. Bilindiği üzere tarih yaşanmış hadiseleri gerçekliğe bağlı olarak ele almaktadır. Edebiyat ise ondan farklı olarak yaşanmış ya da yaşanması muhtemel hadiseleri kurgulayarak anlatan bir çalışma sahasıdır. Araştırmamız Sabir Rüstemhanlı'ya ait iki eserde tarihi hadiselerin roman formu içinde nasıl kurgulandığını ortaya çıkarmaya yöneliktir. Araştırmamız ana gövdeyi oluşturan dört bölüm ile giriş, sonuç, kaynakça kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışma ile bağlı konu, amaç, yöntem, literatür taraması, kısıtlıklar, tarih disiplini, roman türü, tarihi roman, Azerbaycan tarihi ve edebiyatı gibi konularda genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Azerbaycan edebiyatında kendine özgü bir yer edinmiş bulunan Sabir Rüstemhanlı'nın hayatının aşamaları, edebi kişiliği ve eserleri ile ilgili bilimsel araştırmaya dayanan bilgiler yer alır. Kanaatimizce bir müellif hakkında yeterince bilgi sahibi olmadan onun edebiyattaki birikim ve tecrübelerinin göstergesi konumundaki eserini doğru biçimde değerlendirmek epeyce zordur. Bu sebeple öncelikle Rüstemhanlı'yı derli toplu bilgiler ışığında tanımanın doğru olacağını düşündük. Böylelikle Türkiye sahasında hakkında bilimsel çerçevede yeterince çalışma yapılmamış olan yazarı, geniş kitlelere tanıtmak daha kolay hale gelecektir. İkinci bölümde klasik roman inceleme metodu çerçevesinde teorik bilgiler verilmiştir. Bu kapsamda olay örgüsü, şahıs kadrosu, mekân ve zaman mefhumları, bakış açısı ve anlatıcı, dil ve üslup özellikleri alt başlıkları şeklinde nazari açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca anlatma- gösterme tekniği, tasvir tekniği, mektup tekniği, geriye dönüş tekniği, montaj tekniği, leitmotiv tekniği, diyalog ve iç diyalog teknikleri, iç çözümleme tekniği ve bilinç akışı tekniği gibi başlıklar altında roman inceleme yöntemleri ana hatlarıyla tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde Sabir Rüstemhanlı'nın Ölüm Zirvesi romanı ikinci bölümdeki teorik bilgiler ışığında incelemeye tabi tutulmuştur. Eserde 13. ve 14. yüzyılda Azerbaycan hanlıkları döneminde yaşanan hadiseler ve Rus istilası o dönemin tanığı olan gerçek tarihi şahsiyetlerin hayatlarından yola çıkılarak anlatılmıştır. Bilhassa hanlıklar döneminin öne çıkan şahsiyetlerinden Nadir Şah ve Cavad Han tarihi gerçeklere uygun biçimde fikir, faaliyet ve kişilikleriyle tasvir edilmiştir. Dördüncü bölümde yine Rüstemhanlı'ya ait olan Gök Tanrı Oğuz Kağan Destanı adlı roman incelenmiştir. Bu kısımda klasik roman inceleme metotları ile teknik unsurlar dikkate alınmıştır. Romanda bütün Türk toplumlarının ortak değeri kabul edilen Oğuz Kağan'ın doğumundan ölümüne kadar geçirdiği süreç ayrıntılarıyla birlikte okurlara aktarılmıştır. Sonuç bölümünde çalışma boyunca sıralanan bilgiler ışığında elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bilimsel araştırmamızda yapılan tahlil ve yorumlardan ortaya çıkan sonuç açıklanmıştır. Son kısım olan kaynakçada ise çalışma boyunca faydalandığımız farklı nitelikteki belge ve kaynaklar alfabetik sıraya uygun olarak verilmiştir. Çalışmamızın bizden sonra aynı veya benzer konuda çalışacak diğer araştırmacılara yardımcı olmasını temenni etmekteyiz.
Aile şirketlerindeki muhasebe hilelerinin yapısal özellikleri ve yarattığı maliyetler üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı; tüm şirket türlerinde karşımıza çıkabilecek muhasebe hilelerinin Aile Şirketleri'ne özgü yapısal özelliklerini belirlemek, Aile Şirketleri'ndeki muhasebe hileleri ile ilgili farklılıkları ortaya çıkarmak, bu hilelerin nasıl tespit edilebileceğine ışık tutmak ve önlenmelerine yönelik öneriler geliştirmektir. Böyle bir çalışma daha önce yapılmadığından örnek bir uygulama üzerinde keşifsel bir çalışma yapılacaktır. Bu kapsamda daha önce hile vakası ile yüzleşen bir Aile Şirketi örnek vaka olarak ele alınacak, bu şirketteki ilgili yönetici ve çalışanlarla görüşmeler yapılacaktır. İşletmelerin büyük çoğunluğunu aile şirketlerinin oluşturduğu düşünülürse bu çalışma neticesinde aile şirketlerinde hilenin önlenmesinin maliyeti ve hile sonucunda katlanılan maliyetin karşılaştırılması konusunda ışık tutacak ve yardımcı olacak bir çalışma olacaktır. Çalışmada ayrıca hile riskini azaltıcı kontrollerin ilgili aile şirketindehangi seviyede uygulandığı araştırılacaktır. Bu riskin bertaraf edilmesi konusunda yapılacak olan çalışmaların detaylı olarak maliyetleri konusunda araştırma yapılacaktır.
Tahir Malik'in "Sonuncu Kurşun" adlı kıssasının Türkiye Türkçesine aktarılması ve yapı-izlek yöntemiyle incelenmesi
Daha Tahir Malik, polisiye roman türünde verdiği başarılı örneklerle Yeni Özbek edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Yazarın "So'nggi O'q/Sonuncu Kurşun" adlı kıssası; 1922 yılından 1957 yılına kadarki otuz beş yıllık süreçte Sovyet rejiminin Lenin ve Stalin dönemlerinde Özbekistan'da yaşanan baskı, sürgün, zulüm ve katliamları polisiye bir kurguyla gerçek kişilerin trajedileri üzerinden anlattığı eseridir. "Sonuncu Kurşun" kıssası bu yönüyle Özbekistan'da oldukça ses getirmiştir. Türkiye'de Tahir Malik'in eserlerinden "Jinoyatin Uzun Yo'li/Suçun Uzun Yolu", "Ov/Av" ve "Şaytanat/Şeytanlar" romanın I.cildi üzerine çalışma yapılmıştır. Söz konusu çalışmalarda eserlerin edebî yönden incelenmediği fark edilmiştir. Dolayısıyla Tahir Malik'in Türkiye'de edebî yönden incelenen eseri bulunmadığı için "Sonuncu Kurşun" kıssası Türkiye Türkçesine aktarılıp edebî açıdan yapı izlek yöntemiyle incelenecektir. Çalışmanın giriş bölümünde Ekim Devrimi'nin Özbekistan'a etkilerinden ve Özbek edebiyatında hikâyenin gelişiminden bahsedilecek, birinci bölümde Özbek yazar Tahir Malik'in hayatı, sanatı ve eserleri ele alınacak, ikinci bölümde "Sonuncu Kurşun" kıssasının Türkiye Türkçesine aktarımı gerçekleştirilecek, üçüncü bölümde eser edebî yönden yapı izlek yöntemiyle incelenecektir.
Gafur Gulam'ın "Shum Bola" kıssasının Türkiye Türkçesine aktarılması ve yapı-izlek yöntemiyle incelenmesi
Sovyet Dönemi Özbek edebiyatının önde gelen isimlerinden Gafur Gulam'ın Shum Bola kıssası Özbek edebiyatının en önemli nesir yazılarından birisidir. Eser hem dönemin sosyal yaşantısına ışık tutma niteliği taşımakta hem de Gafur Gulam'ın kendi çocukluk hatıralarından izler barındırmaktadır. Kıssanın başkişisi Karavoy, babasını kaybetmiş yaramaz bir çocuktur. Kıssa, Karavoy'un evden ayrıldıktan sonra başından geçen olaylar üzerine kurgulanmıştır. Dönemin önemli isimlerine, Özbek Türklerinin kültürel ögelerinden çocuk oyunlarına, ulusal giyimlere, yemek kültürüne ve koşuk, karhat, alyor gibi sözlü edebiyat ürünlerine sıkça yer verilmiştir. Çalışmada Shum Bola kıssası yapı ve izlek bağlamında ele alınmıştır. Bu çalışma genel olarak beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Sovyet Dönemi Türkistan coğrafyası hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Gafur Gulam'ın hayatı, sanatı ve eserlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye Türkçesine aktarılan Shum Bola/Yaramaz Çocuk kıssası yapı ve izlek yöntemiyle incelenmiş ve dil ve üslup özelliklerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde Shum Bola kıssasının Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış metnine yer verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde çalışmaya dair genel bir değerlendirme yapılmıştır. Kaynakça bölümünde ise çalışmanın
Şevket Bulut'un hikâyelerinde yapı ve tema
Türk hikâye yazarlarından Şevket Bulut, ilkokulu Kilis'te tamamladıktan sonra sınavlarını kazandığı Adana Yapı Enstitüsü'nde lise öğrenimini sürdürür. Şiir yazmaya lise yıllarında başlar. Metnini kendisinin yazdığı piyeslerde rol alır. Yükseköğrenimini Erzurum Gündüz Tekniker Okulu'nda tamamlayan Bulut, Maraş Milli Eğitim Müdürlüğünde İnşaat Büro Şefi olarak göreve başlar. Edebiyat çalışmalarına şiirle başlayan Bulut, bu alanda başarılı olamadığını düşünerek hikâyeye yönelir. Bu çalışmada hikâyenin gelişim süreci hakkında bilgiler verildikten sonra, Şevket Bulut'un hayatı anlatılmıştır. Bir dünya savaşı, üç darbe ve Maraş Olayları'nın da yaşandığı çalkantılı dönemlerde eserlerini kaleme alan Bulut' un yayımlanan sekiz hikâye kitabında yer alan 113 hikâyesi yapı ve tema bakımından incelenmiştir. Maupassant, Ömer Seyfettin, Refik Halit Karay, Memduh Şevket gibi hikâyecilerden etkilenen Şevket Bulut, olay hikâyeleri yazmıştır. Hikâyelerinde Anadolu gerçeğini ruhçu gerçekçi bir bakış açısıyla kaleme almış ve Güneydoğu Anadolu yöresi insanını başarıyla işlemiştir. Hikâyelerinde atasözü, deyim, halk hikâyeleri, vecizeler, efsaneler, halk inanışları geniş yer tutar. ANAHTAR KELİMELER: Şevket Bulut, Hikâye, Olay Hikâyesi. Ocak 2023, 124 Sayfa
Alper Aksoy'un romanlarında yapı ve izlek
Bir milletin özellikle egemenliğini, daha sonra yönetimini ve çıkarlarını kazanıp korumayı sonrada bunu ilelebet yaşatmayı amaçlayan "milliyetçilik" kavramını romanlarına konu edinen Alper Aksoy, ülkücü düşünceyle eserler vermiştir. Yazar, ülkücülük düşüncesini aşk, töre, dayanışma, savaş, göç, gurbet, işsizlik vb. temalarıyla birleştirmiştir. Giriş ve sonuç bölümleri hariç üç bölümden oluşan "Alper Aksoy'un Romanlarında Yapı ve İzlek" isimli çalışma, yazarın hayatı, sanat anlayışını ve romanlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Giriş bölümünde Alper Aksoy'un hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuştur. Günümüz yazarlarından Alper Aksoy'un tanıtılmasını amaçlayan bu bölüm, okura yazar hakkında genel bir fikir kazandırmayı amaçlamaktadır. Birinci bölümde Kutlu Töre, ikinci bölümde Ümraniye İçinde Vurdular Bizi, üçüncü bölümde Kurt Nefesi isimli romanlar yapı ve izlek açısından incelenmiştir. Bu çerçevede romanların yapı bakımından romanın kimliği, isim-içerik ilişkisi, olay örgüsü, anlatıcı ve bakış açısı, zaman, mekân ve şahıs kadrosu üzerinde durulmuştur. Yine aynı bölümlerde farklı bir başlık açılarak romanlardaki izlekler ele alınmış, eserlerin düşünce yapısı çözümlenmeye çalışılmıştır. "Sonuç" kısmında, çalışmadan elde edilen bulgular sunulmuştur.
Mahmut Özay'ın hikâyelerinde yapı ve tema
"Mahmut Özay'ın Hikâyelerinde Yapı ve Tema" adlı bu çalışmanın amacı; yazarın hikâyelerinde hangi tema ve yapı unsurlarının kullanıldığını tespit etmek ve en çok hangi temaların işlendiğini belirlemektir. Birinci bölümde, Türk hikâyesinin tarihi ve gelişim süreci incelenmiş ve bu konuya dair bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise yazarın hayatı, sanatı ve mizacı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise hikâyelerinin tanıtımları yapıldıktan sonra eserler, olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, dil ve anlatım, bakış açısı şeklinde tasnif edilip incelenmiştir. Sonuç kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mahmut Özay, Hikâye, Yapı, Tema.
Investigation of optical, structural, and electrical properties of semiconducting films produced by different chemical techniques
In this study, the semiconducting CdS and ZnS thin films were obtained by the two methods: chemical bath deposition and spray pyrolysis under different deposition conditions. The influence of the preparation technique on the structural, electrical and optical properties of the polycrystalline CdS and ZnS films were investigated by using X-ray diffraction (XRD), Van der Pauw method and optical transmission. The optical properties of the films were investigated from optical absorption coefficient and transmittance spectra data using double beam visible spectrophotometer. By using these data the band gap energies of all films were determined. In addition, the crystal structures of all films were studied by x-ray diffraction peaks.CdxZn1-xS films were obtained with incorporation of Cd element into ZnS at different concentrations (0?x?1) by spray pyrolysis technique using aqueous solutions of CdCl2, ZnCl2 and (CS(NH)2)2, which were atomized with compressed air as carrier gas. The CdxZn1-xS films were obtained on glass substrates at different substrate temperatures. The influence of x composition on structural, optical, thermoluminescence and electrical properties of sprayed and chemical bath deposited cadmium zinc sulfide (CdZnS) films were investigated. The structural properties were determined by XRD and a hexagonal wurtzide phase was present in all as-grown samples. The films have a direct band gap which varies from 3.50 eV for zinc sulphide to 2.40 for cadmium sulphide. It was seen that the crystallinity level of the films increased with increasing x composition and grain size.Keywords: Spray Pyrolysis, Chemical Bath Deposition, Structural Properties, Optical Properties, Electrical Properties, CdS films, ZnS films, CdZnS films
Türkmen yazar Övezdurdu Nepesov'un "Uzak Uzak Yıllar" romanının yapı ve tema bakımından incelenmesi
Çağdaş Türkmen Edebiyatı'nın en önemli şair ve yazarlarından biri olan Övezdurdu Nepesov, birçok şiir, roman, hikâye ve tiyatro gibi eserler vermiştir. Çağdaş Türkmen Edebiyatı'nın gelişmesinde önemli rol üstlenmiştir. Bu çalışmada Övezdurdu Nepesov'un "Uzak Uzak Yıllar" adlı romanının yapı ve tema bakımından incelemesi yapılmıştır. Övezdurdu Nepesov bu romanla Türkmen sosyo-kültürel hayatına, tarihine ışık tutmuş ve modernist bir anlayışla Türkmen romanının gelişmesine katkıda bulunmuştur. Romanın başkarakteri olan İlaman'ın başından geçen olaylar kronojik zaman dilimi içinde ele alınmıştır.
Kurmaca tekniği bakımından Nazlı Eray'ın romanları
Nazlı Eray, son dönem Türk edebiyatının en önemli yazarları arasında yer alırken kendine özgü üslubu ve kurgusu ile dikkatleri üzerine çekmeyi başarır. Yazarın roman anlatılarında birçok edebi anlayıştan etkilendiği söylenecek olursa bunların başında fantastik ve büyülü gerçek gibi ana başlıklar gelebilir. Bu başlıkların yanına geleneksel, modern, postmodern edebi akımlar ve reaizm sürrealizm gibi düşünce akımlar eklenir. Nazlı Eray, bütün bu anlayışları bütünleyerek gerçeğin büyülü dünyasını düş ortamına yansıtır. Bu nedenle gerçek; gerçeğin dışında düş'ün derinliğine sığınır, soyut kavramın esiri olur. Yazarın gerçekle olan bu mücadelesi, roman anlatılarının tüm unsurlarında gözlenirken öz yaşam biçimi de bir başka etken olarak değerlendirilir. Bu çalışmada Nazlı Eray romanları yapı ve izlek olarak incelenmiş olup yukarıda ifade edilen edebi ve düşünce akımlarına göre analiz edilmeye çalışılmıştır.
Zeynep Aliye'nin öykülerinde yapı ve izlek
Günümüz edebiyatı yazarlarından olan Zeynep Aliye, öykü, şiir, roman, söyleşi gibi pek çok türde eser vermiş olmasına rağmen özellikle öyküleriyle ön plana çıkar. Bireyi ve bireyin ruhsal bunalımlarını irdeleyerek, kadın ve kadın sorunlarına değinen yazar; bir imge ve kurgu ustası olarak eserlerinde felsefi ve psikolojik açılımlarda bulunur. Yazarın ontolojik anlamda kendini arayan insanın özellikle de kadının derinliklerine inerek en karanlık noktaya ulaşmadaki yetisi, erkek egemen anlayışın hâkim olduğu toplumda atılan önemli bir adım olarak kabul edilir. Öykülerde, mutsuzluk ve huzursuzluk itkisiyle görüngülenen kadınlar, özellikle kadın düşmanlarının güçlerini arttırmak amacıyla zayıf ve vasıfsız olarak nitelendirildikleri gibi namus ve bekâret olgusuyla da etki altına alınmaya çalışılan bir denetim aracına dönüşür. Bunalım/bunaltı ve karamsarlığın parçalanmış bireyin tüm yaşamına mercek tuttuğu öykülerde görülen özgürlük sorunu, yazarın yalnızlık, ölüm, intikam ve intihar izleklerine sıkça yer vererek eril iktidarın toplum üzerindeki etkisine ironik bir göndermede bulunmasıyla açımlanır.
Cengiz Abdullayev'in romanlarında yapı ve izlek
Cengiz Abdullayev Azerbaycan edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Polisiye romanlarıyla ünü ülke sınırlarını aşmış, dünyanın da sayılı polisiye yazarları arasında gösterilmeye başlanmıştır. Abdullayev'in romanları dünya üzerinde geniş bir coğrafyada geçer. Dünyayı ilgilendiren önemli meseleleri konu edinir. Bu durum onun sorunlara duyarsız kalmadığının göstergelerindendir. Onun eserlerini başarılı kılan faktörlerden en öne çıkanı "gerçeklik algısı"dır. Konularını gerçeklerden yola çıkarak oluşturur, gerçek zamanda, dünyada var olan ve kendisinin de bizzat gördüğü mekanlarda ve gerçek hayatta karşımıza çıkabilecek kahramanlarla kuruludur hikayeleri. Eserleri için gerçekliğin kurgusu denebilir. İçlerinde sinemaya uyarlananlar vardır. Yayınlamış olduğu 190'dan fazla kitabı vardır, 32 dile çevrilmiştir. Eserlerinden beş tanesi Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Bu çalışmada hayatı, sanatı ve Türkiye Türkçesine çevrilen romanları yapı ve izlek bağlamında ele alınmıştır. Çalışma genel anlamıyla üç bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde yazarın hayatı ve sanatına değinilmiştir. İkinci bölümde yazarın Türkiye Türkçesine çevrilen beş romanı yapı ve izlek bağlamında detaylı olarak incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde yazarın dil ve üslubuyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Kaynakça iki bölümde ele alınmıştır; Cengiz Abdullayev kaynakçası ve genel kaynakça. Akabinde ekler bölümünde yazarın fotoğraflarına ve aldığı ödüllere yer verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Cengiz Abdullayev, Azerbaycan edebiyatı, polisiye roman, yapı ve izlek, gerçeklik