II. Meşrutiyet Dönemi ibtidai mekteplerinde okutulan bir tarih ders kitabı örneği (Çocuklara Tarih-i Osmani)

Bu çalışmada İhsan Şerif Saru'nun 1915 (R. 1331) senesinde kaleme almış olduğu "Çocuklara Tarih-i Osmani" adlı ders kitabı incelenmiş ve bu çerçevede ibtidai mekteplerdeki tarih öğretimi ele alınmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak "Çocuklara Tarih-i Osmani" adlı ders kitabı okunmuş ve içerik incelemesi yapılmıştır. Sonrasında çeşitli kaynaklar kullanılarak bir doküman analizi yapılmıştır. Yapılan analiz neticesinde, ibtidai mekteplerde gösterilen tarih öğretiminin zaman içindeki değişimi ortaya konmuştur. II. Meşrutiyet Dönemi'nde değişen müfredata bağlı olarak ders kitaplarında da önemli değişiklikler yapılmıştır. Tarih dersi de bu değişikliklerden etkilenmiştir. Bu döneme kadar tarih ders kitaplarında yenilgilerden bahsedilmezken II. Meşrutiyet Dönemi ile yenilgilerin de anlatıldığı daha tarafsız bir anlatım sağlanmıştır. Daha önceleri tarih ders kitaplarında Osmanlıcılık vurgusu yapılırken bu dönemde kitapların milli bir bakış açısıyla yazıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, İhsan Şerif Saru'nun 1915 yılında yazmış olduğu "Çocuklara Tarih-i Osmani" ders kitabını inceleyerek II. Meşrutiyet Dönemi'nde tarih öğretiminin nasıl yapılmak istendiğini anlamlandırmaya çalışmaktır. Çalışmamızın öncelikle Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan Tanzimat Dönemi'ne kadar, Tanzimat döneminde, II. Abdülhamid döneminde ve II. Meşrutiyet Dönemi'nde ilköğretimde tarih öğretimi incelenmiştir. Sonrasında, incelemiş olduğumuz kitabın yazarı olan İhsan Şerif Saru'nun hayatı ve eserlerine kısaca değinilmiştir. Daha sonra ise "Çocuklara Tarih-i Osmani" adlı ders kitabı analiz edilmiştir. Biz yaptığımız bu çalışma ile bir dönemin ders kitaplarına ışık tuttuğumuza inanıyor ve geçmişimizde okutulmuş olan bir tarih ders kitabını günümüze taşımanın sevincini yaşıyoruz.