III. Arnavut isyanı sırasında bölgeye üst düzey bir ziyaret: Sultan Mehmed Reşad'ın Rumeli seyahati

Osmanlı padişahları, 19. yüzyıldan itibaren merkezi otoritenin güçlendirmek ve halkla temas kurmak amacıyla farklı dönemlerde çeşitli bölgelere seyahatler gerçekleştirmişlerdir. Saltanatı döneminde bu geleneği sürdüren Osmanlı padişahları arasında yer alan Sultan Mehmed Reşad'ın, gerçekleştirdiği seyahatler arasında en önemlisi ve en dikkat çekeni Rumeli seyahatidir. Söz konusu seyahat, dönemin siyasi otoritesi İttihat ve Terakki yönetiminin, Rumeli topraklarında uyguladığı politikaların bir sonucu olarak ortaya çıkan Arnavut isyanlarının bastırılması ardından Arnavutlarla devlet ilişkilerinin pekiştirilmesi ve bölgede hâkimiyetin tesis edilmesi için organize edilmiştir. 5-26 Haziran 1911 tarihleri arasında padişah ve önemli devlet makamlarının Rumeli'nin önemli merkezlerine gerçekleştirdikleri seyahat, siyasi meşruiyet aracı, Balkanlarda psikolojik üstünlük sağlama ve Osmanlı unsurları arasında birleştirici bir sembol olması bakımından önemli bir stratejik girişim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Sultan Mehmed Reşad'ın 1911 yılında gerçekleştirdiği Rumeli seyahatini, merkezde İstanbul gazeteleri olmak üzere arşiv belgeleri ve mevcut akademik çalışmalar doğrultusunda, seyahat öncesinde bölgenin durumu, Arnavut isyanları, Osmanlı hükümetlerinin politikaları, seyahat süreci ve seyahatin ardından yaşanan gelişmeler bütüncül bir analiz çerçevesinde değerlendirilmiştir. Seyahat süresince incelenen dönemin iktidar ve muhalif tutumlar içerinde olan İstanbul gazetelerinde yer alan haber ve değerlendirmeler doğrultusunda tespitler yapılarak, dönemin siyasi atmosferinin basına nasıl yansıdığı ve toplumsal algı yönetimindeki işlevinin etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çok boyutlu bir yaklaşımla analiz edilen gazete haberleri başta olmak üzere, seyahat öncesi genel durum, seyahat süreci ve ardından yaşanan gelişmeler bir bütün çerçevesinde ele alınarak, Rumeli seyahatinin tarihsel sonuçları değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışma, Rumeli seyahatini bir bütün olarak inceleyerek, dönemin atmosferini anlamaya yönelik detaylı bir analiz sunmaktadır.