Many-body effects in selected two-dimensional systems

Bu tezde iki boyutlu üç değişik sistemde çok parçacık etkileri incelenmiştir. Hem kuramsal çok parçacık fiziği çalışmaları hem de deneysel uygulamalar açısından iki boyutlu elektron gazı halen yoğun ilgi gören bir model sistemdir. Yakın zamanda gözlemlenen metal-yalıtkan faz geçişi spin duygunluğu ile bağlantılıdır. Giriş bölümünden sonra paralel manyetik alan altında spin polarizasyonu incelendi. Sistemi polarize etmek için gerekli kritik manyetik alan hesaplandı. Yaklaşık teorilerden farklı olarak kuvantum Monte Carlo simulasyonu sonucu elde edilen temel durum enerjisini kullanarak ferromanyetik duruma geçişin bazı yoğunluk dereceleri için ikinci dereceden olduğu gözlendi. İkinci olarak elektron ve deşik katmanlarında, elekron ve deşik yoğunluklarının farklı olduğu durumlarda, egziton yoğuşması çalışıldı. Ortalama alan teorisi kullanarak egziton yoğuşmasının sıfır sıcaklıkta temel durum olduğu elektron ve deşik yoğunlukları hesaplandı. Yoğunluk düzlemindeki faz diyagramı oluşturuldu. Son kısımda ultra-soğuk atomik gaz sistemlerinde iki boyutlu Bose-Fermi atomik gaz karışımları incelendi. Ortalama alan teorisi kullanılarak üçüncü boyuttaki sıkıştırmanın boson ve fermiyon bileşenlerin yoğunluk dağılımı çalışıldı, etkileşimlere bağlı olarak karışımda ayrışma ve çöküş gözlendi.