İki Dirhem Bir Çekirdek adlı eserin söz varlığı açısından incelenmesi

Dil, bir milleti var eden ve o milletin toplumsal hayatına yön veren önemli bir unsurdur. Dil içerisinde var olan söz varlığı ise o toplumların tarihini, kültürünü, gelenek ve göreneklerini yansıtır. Söz varlığı çalışmalarıyla dilin üzerindeki tarihsel ve kültürel değişimlerin tespit edilmesi sağlanır. Bu yolla kişilerin sahip olduğu kelime hazinesi belirlenir. Söz varlığı; kişilerin sahip olduğu temel söz varlığını, atasözlerini, deyimleri, ikilemeleri, doldurma sözleri, kalıp/ilişki sözlerini, yabancı sözcükleri, kalıplaşmış (özdeyişleri) sözleri, terimleri ve argoyu kapsamaktadır. Bu araştırmada İskender Pala'nın "İki Dirhem Bir Çekirdek" adlı eserinin söz varlığını inceleyip bu ögelerin sıklık değerleri ile birlikte sınıflandırmasını yapmak amaçlanmıştır. Ayrıca eserin Türkçe öğretiminde kullanılıp kullanılamayacağını ortaya koymak, Türkçenin söz varlığı ile ilgili yapılacak olan çalışmalarına katkı sağlanması da amaç edinilmiştir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemine göre planlanmıştır. Betimsel tarama deseninin kullanıldığı çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Eserdeki söz varlığı unsurları belirlenirken alanında uzman Türkçe öğretmenlerinin ve Türkçe alanında uzman bir öğretim üyesinin görüşlerinden, Türk Dil Kurumu sözlüklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda eserde 253 adet temel söz varlığı, 303 deyim, 22 farklı atasözü, 84 ikileme, 158 terim, 6 kalıplaşmış (özdeyiş) söz, 76 kalıp/ilişki söz, 412 yabancı söz, 31 argo sözcük, 29 doldurma söz varlığı ögesi tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular ışığında; araştırma konusu olan eserin söz varlığı bakımından zengin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Dil, Söz Varlığı, Sözcük, İskender Pala