İki endemik nepeta türü (Nepeta nuda L. subsp. glandulifera Hub.-Mor.& Davis ve Nepeta cadmea Boiss.) üzerine fitokimyasal bir çalışma

Bu çalışma, iki endemik Nepeta türünün (Nepeta nuda L. subsp. glandulifera Hub.-Mor.& Davis ve Nepeta cadmea Boiss.) uçucu yağlarının hem in vitro antioksidan aktivitelerini hem de uçucu yağlarının kimyasal karakterizasyonunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Uçucu yağların kimyasal karakterizasyonu GC ve GC-MS ile belirlendi. N. nuda subsp. glandulifera uçucu yağında uçucucu yağın %97.43'üne tekabül eden 22 bileşen tespit edilirken; N. cadmea için uçucu yağın %95.29'una karşılık gelen 10 bileşen aydınlatıldı. N. cadmea uçucu yağında 4aβ,7α,7aβ-nepetalakton (%70.94), β-karyofillen (%6.29) ve linalool (%5.87) ana bileşenler olarak tanımlanmasına karşın; N. nuda subsp. glandulifera uçucucu yağında tespit edilen ana bileşenler geijeren (%61.02), trikosan (%12.64) ve neointermedeol (%6.07) bileşikleridir. Uçucu yağların antioksidan aktiviteleri, demir (II) iyonları şelatlama, serbest radikal süpürüm (DPPH ve ABTS), indirgeme gücü (CUPRAC ve FRAP) ve toplam antioksidan aktivite (fosfomolibdenyum ve β-karoten renk açılım) testleri içeren farklı yöntemler kullanılarak analiz edildi. DPPH (2.02 mg TEs/g yağ) ve ABTS (63.70 mg TEs/g yağ) radikal süpürüm, CUPRAC (52.63 mg TEs/g yağ) ve FRAP (32.15 mg TEs/g yağ) indirgeme gücü, fosfomolibdenyum (13.40 mg TEs/g yağ) testlerinde N. nuda subsp. glandulifera uçucu yağı, N. cadmea uçucu yağından daha yüksek aktivite gösterdi. Bununla birlikte N. cadmea uçucu yağı (25.81 mg EDTAEs/g yağ) demir (II) iyonları üzerine güçlü aktivite sergilerken aynı test siteminde N. nuda subsp. glandulifera uçucu yağı herhangi bir aktivite göstermedi. Bu çalışmadan elde edilen veriler, bu türlerin, oksidatif sürecin yönetimi için doğal bir ajan kaynağı olarak kullanılabilecek önemli bir potansiyele sahip olduklarını açıkça göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Nepeta nuda subsp. glandulifera, Nepeta cadmea, Uçucu yağ, Antioksidan aktivite, Nepatalakton, Geijeren