İki farklı göğüs cerrahisi yönteminde hastaların yaşadığı ağrının, hareket korkusu ve yaşam kalitesine etkisi

Bu araştırma göğüs cerrahisinde kullanılan torakotomi ve VATS yöntemleri sonrası hastaların ağrı deneyimlerinin hareket korkusu (kinezyofobi) ve yaşam kalitelerine etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hastanesi Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Yataklı Servisi'nde yatmakta olan torakotomi veya VATS yöntemiyle ameliyat olmuş tüm hastalar, örneklemini ise dahil edilme kriterlerine uyan 65 hasta oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu, VAS, TKÖ ve EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak üç aşamada (preoperatif, postoperatif 2. gün ve taburculuk günü) toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, "Independent Sample t-test", "Paired Sample t-test", "Repeated Measures" test, "Mann-Whitney U" test, "Wilcoxon" test, "Friedman" test, "Fisher-Exact" test ve "Pearson" ve "Spearman" korelasyon katsayısı kullanıldı. Torakotomi uygulanan hastaların postoperatif 2. gün ağrı ve kinezyofobi skorlarının VATS uygulanan hastalara göre yüksek olduğu görüldü. Ayrıca torakotomi uygulanan hastalarda taburculuk gününde yaşam kalitesi alt parametrelerinden semptom skorlarının VATS uygulanan hastalara göre yüksek olduğu, fonksiyonel skor ve genel sağlık skorlarının ise düşük olduğu bulundu. Bunların dışında her iki hasta grubunda da taburculuk günü ağrı skorlarının kinezyofobi ve yaşam kalitesini etkilemediği saptandı. Sonuç olarak özellikle torakotomi uygulanan hastalarda postoperatif erken dönemde etkin ağrı kontrolünün sağlanması, kinezyofobinin değerlendirilmesi, kinezyofobi algısını artıran sebeplerin ortaya konulması ve hastaların mobilizasyona cesaretlendirilmesi hemşirelik bakımında yer almalıdır. Yanısıra hastaların mevcut semptomları, psikolojik durumu ve sosyal yönlerine ilişkin değerlendirmeler uygun ölçeklerle yapılmalı ve algılanan yaşam kalitesi düzeylerinin yükseltilmesi ile iyileşme süreci desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: hemşirelik bakımı, kinezyofobi, torakotomi, VATS, yaşam kalitesi