Turkomans between two empires: The origins of the qizilbash identity in Anatolia (1447-1514)

Bu tez Osmanlı-Safevi mücadelesi çerçevesinde on beşinci yüzyılın sonları ve on altıncı yüzyılın başlarında Kızılbaş kimliğinin oluşumunu incelemektedir. Kızılbaş kimliğinin oluşumu esas itibariyle Türkmen kitlelerin bir yandan Osmanlı ekseninden uzaklaşırken diğer yandan Safevi şeyhlerine/şahlarına bağlanmalarına dayanan tarihsel sürecin bir ürünüdür. Çağdaş kaynaklarda bu mesele daha çok dinsel yönüyle ön plana çıkarılmaktadır. Ancak elinizdeki tez bunun antropolojik, kültürel, sosyolojik, ve siyasi unsurları da içinde barındıran çok kapsamlı ve karmaşık bir süreç olduğunu, kaynaklarda bolca tesadüf edilen dinsel argümanların meselenin sadece dış yüzü ya da bir sonucu olduğunu ileri sürmektedir. Bu çalışma, süreçte asıl belirleyici olan faktörlerin Osmanlı gücünün büyümesine paralel olarak git gide bir birinden uzaklaşan iki hayat tarzı arasındaki yapısal uyumsuzluklar, ya da Lévi-Strauss'un deyimiyle toplumsal hayatın gidişatını belirleyen `bilinçsiz yapılar'ın farklılaşmasında aramak gerektiğini savunmaktadır. Bu iki yapı, bir yanda Osmanlıların benimsediği yerleşik hayata yaslanan ve siyaseten bürokratik devlet olarak örgütlenen hayat tarzı, diğer yanda da konar-göçer bir hayat süren ve aşiret yapısı içinde örgütlenen Türkmen hayat tarzı idi.