İkinci el otomobil piyasasında e-ticaretin rolüne ilişkin nitel bir değerlendirme

Otomobil endüstrisi aynı anda birden fazla endüstri dalı ile etkileşim içinde olan lokomotif bir sektördür. Dünyadaki ekonomik büyüklüğü 2 milyar avro dolayında olan sektör, ülkelerin ithalat ya da ihracatında önemli bir paya sahiptir. Türkiye'de de otomobil endüstrisi on üç yıldır ihracat şampiyonu olup, Türk Ekonomisine ithalat, ihracat, istihdam ve yatırım imkânı sağlayarak katkı sunmaktadır. İkinci el otomobil endüstrisi, e-ticaretin kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte hızla gelişerek yerel olan ikinci el otomobil pazarını ulusallaştırmış, ikinci el otomobil alıp-satmayı kolaylaştırmış, hem satıcıya hem alıcıya zaman ve mekândan tasarruf sağlamış, böylece piyasadaki araç arzını ve araç talebini artırmıştır. E-ticaret ile birlikte insanların aradıkları otomobile ulaşımı kolaylaşmıştır. Günümüzde iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve internet erişiminin ucuzlayıp yaygınlaşmasıyla internet üzerinden mal ve hizmet ticareti, e-ticaret paralel olarak gelişmiştir. Küreselleşme ile birlikte piyasanın büyümesini sağlayan e-ticaret, kişisel bilgisayar ve de cep telefonlarının yaygın kullanımı ile kişiye özel mal ve hizmet sunabilmeyi sağlamıştır. İnsanlar ekonomik olma, değerini muhafaza etme, vergiden kaçınma gibi nedenlerle ikinci el otomobil tercih etmektedirler. Yıllık 6 milyon aracın el değiştirdiği ikinci el otomobil endüstrisi, her geçen gün büyümeye devam etmektedir. E-ticaretin kullanımının yaygınlaşmasıyla büyüyen ikinci el otomobil pazarında daha fazla alıcı ve satıcı bir araya gelmiş, pazara sunulan araç sayısı artmış, tüketici aradığı özellik, marka ve modeldeki araca daha kolay ulaşır hâle gelmiştir. Bu tez çalışmasında ikinci el otomobil endüstrisinde yaşanılan problemler ele alınmış, piyasadaki araç alım-satım sürecinin güvenilirliğine bakış açısı ve katılımcıların eğilimlerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan yarı yapılandırılmış mülâkat çalışması sonucunda ikinci el otomobil endüstrisinde güven problemi yaşandığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte oto ekspertiz firmaları kurumsal hale gelmeli, devlete karşı sorumlu olmalı, sektörde standardizasyon sağlanmalıdır. İkinci el otomobil alım-satım işlemlerinin online olarak internette yapılmasının avantajlarından birisi daha çok araç mevcut olması ve alıcının birden çok aracı görme imkânının olmasıdır, dezavantajı ise araç alım-satımı gerçekleştirenlerin araçların hata ve kusurlarını saklamasıdır. Galeriler internet sitelerini, araç alım-satımını kolaylaştırmak, firmanın reklamını yapmak, firmanın kampanya ve fiyatlarını daha geniş kitleyle paylaşmak için kullanmaktadırlar. Galerilerin e-ticarette ikinci el otomobil ticareti yapmalarına imkân sağlayan yetki belgesini alma sebebi yetki belgesiz alım-satım yapılamadığı için ve yetki belgesinin müşteriler nezdinde güvenilirliği sağlamaktır. Araca verilen ekspertiz raporunun araç ile tutarlı olmaması, müşterilerin pazarlığı yapılmış olan bir araca bir kez daha pazarlık yapma talebi, satıcının araç hakkında eksik ya da hatalı bilgi vermesi, aracın kilometresi ile oynanmış olması e-ticarette ikinci el otomobil alım-satım işlemlerinde süreci tıkayan sorunlardır. İkinci el otomobil endüstrisinde yaşanılan güven probleminin çözümü için "Araç Karnesi Uygulaması" önerilmektedir.