İkinci Yeni şiirinin doğuş teorileri (1956-1970)

1950'li yıllarda ortak bir manifesto olmaksızın ortaya çıkan İkinci Yeni şiirinin doğuşu problemi başlangıç yıllarından günümüze dek çeşitli bakış açılarıyla aydınlatılmaya çalışılmıştır. 1956 yılının ilk aylarından itibaren kimi şair, yazar ve eleştirmenler Garip şiirine yönelik tepkiselliği veya evrimci yaklaşımı öne çıkarırken kimileri siyasal bir perspektiften Demokrat Parti iktidarı dönemini öne çıkarmış, kimileri de başka teoriler geliştirerek İkinci Yeni şiirinin doğuşunun nedenlerini araştırmaya yönelmişlerdir. Fakat bu açıklama çabalarına rağmen her bir doğuş teorisi İkinci Yeni tarzının girift yapısı karşısında tek boyutlu ve pek çok yönden eksik kalmıştır. Şimdiye dek bu açıklama biçimleri tek bir çalışma altında toplanmadan ele alındığından doğuş olgusuna dair bütünlüklü bir değerlendirme yapılamamıştır. Bu saptamaya istinaden 1956 ile 1970 yılları arasında İkinci Yeni şiirine yönelik ileri sürülen doğuş teorilerini bütünlüklü olarak eleştirel bir biçimde inceleyip kategorize etmek bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda mevcut açıklama biçimlerini içine alan altı ana doğuş teorisi konu edilecektir: Garip'ten evrim, Batı şiirini taklit, yeni mimesis, politik iktidar, sosyokültürel dönüşüm ve sanatlararasılık teorileri. Tematik bir yöntemle izi sürülen doğuş söylemleri arasındaki tarihsel ilişkiler ve karşılaştırmalı analiz metodundan kaynaklanan benzerlik ve farklılıklar tez boyunca belli kavramsal başlıklar ekseninde irdelenecek ve tartışılacaktır.