İklim değişikliği altında düşük akımların durağan olmayan frekans analizi

Çalışma kapsamında akım gözlem istasyonlarından elde edilen düşük nehir akımlarının trendleri araştırılmış ve düşük akımlardaki değişimlere neden olabilecek iklim değişkenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Belirlenen iklim değişkenleri açıklayıcı değişken olarak kullanılarak düşük akımlar için tarihsel ve gelecek dönemlerde durağan olmayan frekans analizi çalışmaları yapılmıştır. Bu amaca ulaşmada temel olarak 6 aşama bulunmaktadır. Birincisi, çalışma kapsamında kullanılacak akım gözlem istasyonlarının belirlenmesi ve bu istasyonlardaki eksik gözlemlerin tahmin edilmesidir. İkincisi, eksik verisi tamamlanmış verilerin 7 günlük düşük akım verilerinin elde edilmesi ve elde edilen verilerin homojenlik kontrollerinin yapılmasıdır. Çalışmanın üçüncü aşaması homojen 7 günlük düşük akım verilerinin trendlerinin araştırılmasıdır. Dördüncü aşama ise, düşük akımlardaki değişimlere sebep olan iklim faktörlerinin ayrıntılı olarak araştırılmasıdır. Düşük akım değişiklikleri üzerinde iklim değişkenlerinden sıcaklık, yağış ve büyük ölçekli iklim faktörlerinin (Kuzey Atlantik Salınımı, Güneyli Salınımı, Pasifik Decadal Salınımı ve Batı Akdeniz Salınımı'nın) olası etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Beşinci aşamada, her bir istasyonun düşük akımları ile yüksek korelasyona sahip iklim değişkenleri açıklayıcı değişken olarak kullanılarak durağan olmayan olasılık dağılım modelleri geliştirilmiştir. Bu amaç için Konum Ölçek ve Şekil için Genelleştirilmiş Aditif Modelleri (GAMLSS) yaklaşımı kullanılmıştır. Son aşamada ise matematiksel ifadeleri elde edilen durağan olmayan modeller kullanılarak tarihsel ve iklim senaryoları altında gelecek dönemler için (2030-2060) ve (2070-2100) 20 ve 50 yıl tekerrür periyotlarında meydana gelebilecek düşük akım tahminleri değerlendirilmiştir.