İklim değişikliğinin İstanbul ilinde yüzeysel akış ve barajlar üzerindeki olası etkileri

Bu tez çalışmasında; İstanbul İl'inde iklim değişikliğinin yüzey sularına (akarsu) ve barajlara olan etkisi araştırılmıştır. İstanbul İl'inde genel bir değerlendirme yapabilmek için hem Anadolu yakasında hem de Avrupa yakasında birer akarsu havzası seçilmiştir. Araştırmanın ana teması itibarıyla iklim analizlerinin özel bir önemi vardır. Bu yaklaşım içinde geçmişten günümüze iklim özelliklerindeki farklılaşmaları anlayabilmek için 1950 yılından 2015 yılına kadar olan 66 yıllık döneme ait Florya, Sarıyer, Kadıköy ve Şile Meteoroloji İstasyonları verilerinin trend analizleri yapılmıştır. Ayrıca Thornthwaite yöntemiyle "Potansiyel Evapotranspirasyon (PET)", "Su fazlası" ve "Su noksanı" hesaplanmış, değişim trendleri incelenmiştir. Bu verilerle; De Martonne iklim analizi, Erinç yağış etkinliği indisleri ve Thornthwaite Su bilançoları hem 66 yıllık dönem ortalamaları için hem de 1950-1982 ve 1983-2015 zaman aralıkları için analiz edilmiştir. Ayrıca son yıllarda ki iklim tiplerindeki değişikliği gözlemleyebilmek amacıyla her yılın her ayı için De Martonne İklim analizi ve Erinç yağış etkinliği indisi analizleri yapılmış ve iklim tiplerinde ki aylık değişimler analiz edilmiştir. Yüzey sularının analizlerini yapabilmek amacıyla Anadolu Yakası'nda Ömerli Baraj Gölü'nü besleyen Göçbeyli Deresi için 1979-2016 yıllarını kapsayan 38 yıllık akım verilerinin trend analizi yapılmıştır. Avrupa yakasında ise 1970-2016 yılları kapsayan 47 yıllık veriler ile analiz yapılmıştır. Her iki akarsuyun beslediği baraj gölleri olan Ömerli ve Alibey Baraj Gölleri doluluk oranları 1985-2016 yıllarını kapsayan dönem için analiz edilmiştir. Çalışmada yağış, sıcaklık ve bunlardan üretilen PET, su noksanı ve su fazlası verileri, akım verileri ve doluluk oranı verileri birbirleriyle karşılaştırılmış uyumlulukları ve uyumsuzlukları incelenmiştir. Yapılan analizlerin tamamı 1990'lı yıllardan sonra sıcaklığın belirgin şekilde yükselme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Yağışın İstanbul'da çok az bir azalma eğiliminde olduğu görülmekle birlikte, yıllar arası gösterdiği farklılıklar artmaktadır. Sıcakla doğru orantılı olarak PET'de giderek yükselmektedir. Akım verileri ve baraj doluluk oranlarına bakıldığında trendleri çok uyumlu olmamakla birlikte yükseliş ve düşüş dönemleri benzerdir.