İklim değişikliğinin su kaynakları üzerine olası etkisinde Devlet Su İşleri'nin rolü

Amaç: Su kaynaklarının azalması tüm dünyayı yakından ilgilendiren bir konudur. Kişi başına kullanılabilir su potansiyeli dikkate alındığında, Türkiye su stresi yaşayan ülkeler arasında yer almaktadır. Bu nedenle suyun tasarruflu ve optimum bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Sürdürülebilir su kullanımı çerçevesinde, suyun tek bir damlasının bile israf edilmeden çevre ile uyumlu olacak şekilde etkin kullanımı sağlanmalıdır. Küresel iklim değişikliği karşısında, ekolojik dengenin korunması, insan yaşamının sürdürülebilir gelişimi ve tüm canlıların yaşamı için ikamesi olmayan su kaynaklarının bugün ve gelecekteki gereksinimleri karşılayabilecek şekilde kullanılması ve korunması gerekmektedir. Bu nedenle iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkisi dikkate alındığında, mevcut su kaynaklarının durumu, sürdürülebilir su kullanımı, kuraklığın etkileri, su kaynaklarının korunması, yönetimi, planlanması, yeni yöntemlerin uygulanması ve politikalar değerlendirilmelidir. Bu araştırmada, çalışma bölgesi olarak seçilen Ege bölgesinde yer alan Aydın, Denizli ve Muğla illerinde su kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesinde öncü kuruluş olarak çalışmalar yürüten Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı Aydın DSİ 21. Bölge Müdürlüğü, DSİ 211. Şube Müdürlüğü Aydın, DSİ 212. Şube Müdürlüğü Denizli ve DSİ 213. Şube Müdürlüğü Muğla yöneticileri ve teknik personeli ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde, Türkiye'de hâlihazırda yaşanmakta olan iklim değişikliğinin, su kaynakları üzerine olası etkilerinde, yetkili kurum olarak Devlet Su İşleri'nin rolü ile ilgili inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırmada, nitel metot kullanılmış ve metot gereği, söz konusu kurumda yönetici ve teknik personel arasından seçilen, toplam 44 kişi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde kişilere, demografik soruların yanı sıra, mevcut su kaynaklarının yeterliliği, iklim değişikliği ya da düzensizliğinin su kaynakları üzerine olumsuz etkilerine karşı alınabilecek önlemler, su kaynaklarının korunması, planlanması ve yönetimi, yeni politikaların benimsenmesi gibi ana konuları içeren birebir açık uçlu ve yarı yapılandırılmış olarak hazırlanan derinlemesine görüşme soruları yöneltilmiştir. Elde edilen veriler, temalar altında toplanarak içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Görüşmelerden elde edilen verilerin, araştırma yöntemine uygun olarak yapılan analizi sonucunda, araştırma yapılan üç ilde de iklimde bir değişme olduğu, bu değişikliğin nedenleri ve su kaynaklarının mevcut durumu ele alındığında, ortak bir noktada buluşulduğu anlaşılmıştır. Bu ortak noktanın, "İklim Değişikliği - Nedeni", "Su Kaynaklarının Korunması" ve "Politika" adları altında kodlanmasına karar verilmiştir. Bu kodlar, daha önce yapılmış olan akademik araştırmalarla bütünleştirilmiştir. Araştırmadaki görüşmeler sonucunda, iklim değişikliğinin tüm dünyada olduğu gibi araştırmaya konu olan üç ilde de su kaynakları üzerine domino taşı etkisi yaratarak, çok ciddi etkilerinin olduğu anlaşılmıştır. Yaşanmakta olan iklim değişikliği ile yağışların azaldığı, kuraklığın arttığı, bu nedenle suya olan talebin arttığı, yeraltı su seviyelerinin düştüğü, yangınların arttığı, orman alanlarının azaldığı, orman alanlarının azalması ile yağış rejimi ve yağış miktarının azaldığı, depresyonik yağışlar nedeniyle sel, taşkın ve feyezan olaylarının arttığı, Ege Bölgesi'nde bulunan Aydın, Denizli ve Muğla illerinin su stresi çeken şehirler konumda olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Su kaynaklarının iklim değişikliğine karşı korunması konusunda alınacak olan önlemlerde DSİ, yetkili ve uygulayıcı bir birim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle DSİ, suyu hem korumak hem de depolamak anlamında yönetilebilir hale getirmek ve suyun üzerindeki stresi azaltmaya çalışacak faaliyetleri gerçekleştirmek durumundadır. Bu faaliyetler arasında en önemlisi, su yönetimini sağlamak için gerekli depolama tesislerinin tamamlanıp, planlı su dağıtımını sağlamaktır. DSİ'nin sadece iklim değişikliğine uyumda değil, suyun ülke ekonomisine faydalı bir şekilde değerlendirilmesi ve tarımda kullanılması ve için gerçekleştirdiği yatırımlarına planlı olarak devam etmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: DSİ, Ekolojik denge, İklim değişikliği, Su kaynakları, Sürdürülebilirlik