İklim türev ürünlerinin hedge etkinliğinin analizi

Hava durumu riski, tüm ekonomileri makroekonomik düzeyde etkilemekle beraber aynı zamanda ekonomideki tüm sektörler de belirli bir dereceye kadar hava durumu koşullarına karşı hassastır. Hava durumu riskinin bir alt çeşidi olan katastrofik hava risklerinden doğan zararlar, uzun süredir bu sektörde hizmet vermekte olan sigorta ve reasürans şirketleri tarafından yönetilmektedir. Ancak iklim değişikliğine bağlı etkiler tüm ekonomik sektörleri etkileyerek daha belirgin hale geldikçe, katastrofik olmayan hava durumu risklerinin yönetimi gitgide önem kazanmıştır. İklim türev ürünleri, şirketlerin katastrofik olmayan hava durumu riskine maruz kalmaları durumunda karşılaşılan kayıplara karşı bu şirketlerinin kendilerini hedge etmesi için esnek çözümler sunan finansal türev ürünlerdir. İklim türev ürünleri üzerine gerçekleştirilen birçok çalışma bu ürünlerin fiyatlandırılması sorununa değinirken, bu ürünlerin hedge etkinliği üzerine az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın temel amacı, bir iklim türev ürün sözleşmesi tasarlamak ve tasarlanan bu türev sözleşmenin hedge etkinliğini Türkiye tarım sektöründe analiz etmektir. Buna göre çalışmada ilk olarak geçmiş veriler kullanılarak mısır verimi (kg/da) ve daha çok tarım alanında kullanılan kümülatif büyüyen günler derecesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Ardından uygun bir iklim türev ürünü tasarlanmış ve devamında Burn Analizi kullanılarak tasarlanan türev ürünün fiyatlandırılması gerçekleştirilmiştir. Son olarak ise varyans metodu kullanılarak iklim türev ürününün hedge etkinliği analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlara göre, iklim türev ürünü kullanılması durumunda mısır yetiştiriciliği yapan çiftçilerin gelir volatiliteleri %14 ile %34 arasında düşüş göstermektedir. Bunun yanı sıra, elde edilen bulgulara göre mısır verimi ve dayanak varlığın arasındaki korelasyon arttıkça çiftçilerin gelir volatiliteleri daha yüksek düşüşler gösterme eğilimindedir. Anahtar Kelimeler: Hava durumu riski, İklim türev ürünleri, Hedging, Hedge Etkinliği, Varyans Metodu