İkonik değer, yeşil odak ve kalkınma bağlamında EXPO 2016 Antalya için öneriler

Endüstrileşme ile dönüşen gündelik hayat pratiklerinde bireylerin çalışma saatleri dışında kalan zaman dilimi boş zaman olarak tanımlanmaktadır. Bu boş zamanlarda bireylerin; dinlenme, eğlenme, rekreaktif faaliyetlerde bulunma gibi zorunlu olmayan, keyfi ve haz odaklı eylemlerde bulundukları görülmektedir. Kent bağlamında bakıldığında; bu eylemlerin büyük bölümünün kentin kamusal alanlarında gerçekleştiği söylenebilir. Kentin farklı noktalarında konumlanan bu alanlarda kentliler gündelik hayat pratiklerine devam ederek, mekânı deneyimlemekte, aktif ve pasif rekreasyonlarını gerçekleştirmekte ve ihtiyaçları doğrultusunda mekânı dönüştürebilmektedir. Birçok dünya kentinde parklar ve ormanlar gibi doğal peyzaj alanlarının yanı sıra, Expo alanları da rekreasyon alanı olarak kullanılabilmektedir. Bu bağlamda BIE (Bureau International des Expositions) (Uluslararası Sergiler Bürosu)'nin Expo süreci ve sonrasındaki durumları ile ilgili hazırlamış olduğu rapora göre Expo alanları kentlilere rekreasyon imkânı sunmanın yanı sıra, ikonik değer olma, kentin yeşil odağı olma, kentin kalkınmasında aracı olma gibi potansiyellere sahiptir. Bu araştırma kapsamında kent ölçeğinde ikonik değere sahip olan yapılar, kentin yeşil odağı olan alanlar ve kentin kalkınmasına aracı olan mekânlar gündelik hayat, boş zaman pratikleri, rekreasyon ve kentsel mekân ilişkileri bağlamında incelenmiştir. İkonik değer, yeşil odak ve kalkınma kavramlarından yola çıkılarak; Türkiye'nin ilk Expo'su olan ancak günümüzde aktif olarak kullanılmayan EXPO 2016 Antalya alanının, farklı ülkelerde ve kentlerde tasarlanmış ve halen yoğun bir kullanıma sahip olan Expo örnekleriyle karşılaştırmalı olarak analizi yapılmıştır. Analiz çalışmasında Expoların sergi sürecindeki ve sonrasındaki durumları ve rekreaktif potansiyelleri incelenmiştir. BIE'nin yayınlamış olduğu açıklamalar doğrultusunda Expo örneklerinde kule gibi yapıların kent için ikonik değer oluşturduğu, Expoların bitki tasarımı ve yeşil alanlarıyla kentin yeşil odağı haline geldiği, turistler için cazibe noktası haline gelerek, kentin alt yapı ve ulaşım gibi sorunlarının çözülmesine katkı sağladığı ve kentin kalkınmasına aracı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile EXPO 2016 Antalya alanının sahip olduğu kentsel potansiyellere dikkat çekmek ve kente kazandırılması için öneriler geliştirmek amaçlanmıştır.