IKONOS sayısal uydu verilerinin detaylı toprak haritalarının hazırlanmasında kullanılma olanaklarının Ege bölgesinde seçilen örnek bir alanda araştırılması

Bu çalışmada, yoğun tarım yapılan alanlarda detaylı toprak haritalarının oluşturulmasında sayısal uydu verilerinin kullanılması olanakları Ege Bölgesi Karpuzlu ovası örneğinde araştırılmıştır. Çalışma alanının detaylı toprak haritalarının hazırlanmasında Landsat 7 ETM+ ve IKONOS sayısal uydu verilerinden yararlanılmıştır. Toprakların değişim gösteren özelliklerinin en iyi belirlenebileceği band kombinasyonları olarak Landsat 7 ETM + için 3. (kırmızı), 5. (İR) ve 7. (İR) bandlar, IKONOS uydu görüntüsü için ise 1. (mavi), 2. (yeşil) ve 3. (kırmızı) bandlar olduğu belirlenmiş ve uydu verileri unsupervised olarak sınıflandırılmıştır. IKONOS uydu görüntüsü ile oluşturulan normalize edilmiş bitki indeksi (NDVI) sonuçlarına göre çalışma alanının %55.7 sinin farklı yoğunluktaki bitki örtüsü ile kaplı bulunduğu belirlenmiştir. Arazide test alanlarında gerçekleştirilen kontroller sonucunda, farklı toprak çeşidi ve dağılım alanlarının belirlenmesinde unsupervised görüntünün bitki örtüsünün toprak yüzeyini maskelemesi nedeniyle yetersiz kaldığı belirlenmiş ve yeni bir yaklaşımla zenginleştirilmiş IKONOS uydu görüntüsü (band 1, 2, 3) renkli hava fotoğrafi gibi kullanılarak monoskopik yorumla olası toprak sınırlarını içeren zenginleştirilmiş görüntü yorum haritası oluşturulmuştur. Toprak yorum ve DEM haritaları kullanılarak çalışma alanında 7 farklı fizyografîk birim üzerinde anlamlı ayrıcalıkları olan 18 ayrı toprak serisi belirlenmiş ve Toprak Taksonomisine göre Entisol ve Inceptisol ve F AO/UNESCO ya göre Fluvisol, Cambisol ve Regosol olarak sınıflandırılmış ve çalışma alam topraklan 1/5.000 ölçekte detaylı olarak haritalanmıştır. Oluşturulan IKONOS zenginleştirilmiş görüntüsü yorum haritasının seçilen test alanlarında çizgisel doğruluk oranının %65.4 ve noktasal doğruluk oranının ise %64.8 olduğu belirlenmiştir. Sonuçta, toprak yüzeyinin bitki örtüsünce maskelendiği alanlarda unsupervised sınıflamanın kullanılamayacağı, IKONOS uydu görüntülerinin göz yorumuyla monoskopik olarak elde edilen taslak haritaların belli oranda doğruluk sağladığı ve arazide sınırların belirlenmesinde harcanan zamanı azaltarak detaylı toprak etüd haritalama çalışmalarında toprak etüd uzmanlarına bazı avantajlar sağladığı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: îkonos, Ege Bölgesi, Detaylı Toprak Etüd Haritalama, Zenginleştirilmiş Görüntü