İktidardaki popülist partilerin kadın haklarına ve kadınların sosyal ve siyasal katılımlarına etkisi: Ampirik bir analiz

Siyaset biliminde yeni bir kavram olmaktan uzak olan popülizm, hiç şüphesiz, 21. yüzyılın en önemli siyasi fenomenlerinden biridir. Günümüzde küresel anlamda, pek çok ülkede popülist aktörlerin iktidarda veya muhalefette önemli rol oynadıkları görülmektedir. Popülizmin küresel yükselişi kavrama olan ilginin giderek artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, küresel anlamda popülist siyasi iktidarların kadın haklarını nasıl etkilediğini araştırmaktır. Çalışmanın kuramsal arka planını ve ana sorunsalını popülizm ile kadın hakları ve toplumsal cinsiyet ilişkisini konu alan tartışmalar oluşturmaktadır. Bu tartışmaların çoğu popülizm ile kadın hakları ve toplumsal cinsiyet arasında doğrudan ya da dolaylı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Bu çalışma küresel anlamda iktidarda olan popülist partilerin kadın haklarında bir gerilemeye neden olduğunu iddia etmekte ve bu argümanı küresel boyutta ampirik olarak test etmektedir. Çalışmanın araştırma soruları şu şekildedir: "Küresel ölçekte iktidardaki popülist partiler ile kadın hakları ve toplumsal cinsiyet arasında herhangi bir ilişki var mıdır? Eğer bir ilişki varsa bu ilişkinin yönü ve boyutu nedir? Küresel ölçekte iktidardaki popülist partilerin kadınların temel hakları, kadınların siyasi hakları ve kadınların sivil topluma katılımları üzerindeki etkisi nedir?" Bu çalışma popülist iktidarlar ile kadın hakları arasındaki ilişkiyi küresel ölçekte ele almaktadır. Bu doğrultuda çalışma 35 yıllık geniş bir zaman dilimini (1980-2014) ve 26 ülkeyi kapsamaktadır. Çalışmanın ana bağımsız değişkeni olan iktidardaki popülist partilerin belirlenmesinde Kenny popülizm veri seti kullanılmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkeni için V-Dem tarafından geliştirilen Kadınların Siyasi Güçlenme İndeksi (WPEI) kullanılmıştır. Çalışma 1980- 2014 arası dönemi kapsamaktadır. Çalışmanın ana argümanını ve araştırma sorularını test etmek için dört model oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılan kesitsel zaman serisi analizinin sonucu küresel anlamda iktidardaki popülist partilerin varlığının kadınların güçlenmesi üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve negatif bir etki ortaya koyduğunu göstermektedir. Bu sonuç çalışmanın ana argümanını desteklemektedir. Model 2, Model 3 ve Model 4 çalışmanın diğer araştırma sorularını yanıtlamaktadır. Bu modellerden elde edilen bulgular, küresel anlamda popülist iktidarların kadınların siyasal hakları, temel hakları ve sivil topluma katılımları üzerinde negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Popülizm, Kadın Hakları, Toplumsal Cinsiyet, Popülist İktidarlar.