İleri evre osteoartrit nedenli uygulanan primer total dizartroplastisi cerrahisinin plantar basınç üzerine etkisininayak taban analizi ile değerlendirilmesi

Amaç: Bu prospektif çalışma, total diz artroplastisi (TDA) uygulanan hastalarda diz mekanik hizalanması ile statik plantar basınç dağılımı arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Metod: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde TDA yapılan 60 hastanın preoperatif ve postoperatif dönem verileri karşılaştırıldı. Demografik özellikler, vücut kitle indeksi (VKİ), Q açısı, mekanik aks (MA) değeri ve statik plantar basınç parametreleri incelendi. Veriler operatif ve non-operatif ayaklar için ayrı ayrı analiz edildi. Bulgular: Çalışmada preoperatif VKİ erkeklerde 33,01±5,71 kg/m², kadınlarda 33,22±5,32 kg/m² olup postoperatif dönemde anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Q açısı erkeklerde preoperatif 4,44±1,92° iken postoperatif 6,99±2,10°'ye (p=0,006); kadınlarda 1,93±3,91°'den 6,40±2,14°'ye yükseldi (p<0,001). Mekanik aks değerleri her iki cinsiyette de anlamlı olarak düzeldi (kadın p<0,001; erkek p=0,001). Operatif ayakta plantar basınç parametrelerinde anlamlı fark bulunmazken, erkeklerde total basınçta sınırda azalma eğilimi izlendi. Non-operatif tarafta anlamlı değişiklik saptanmadı. Sonuç: TDA sonrası diz hizalanmasında belirgin düzelme sağlanmasına karşın plantar basınç dağılımında tam simetri elde edilememiştir. Özellikle kadınlarda nonoperatif ayakta görülen yük artışı, cerrahi sonrası alt ekstremite yük dağılımının dinamik adaptasyon sürecinin devam ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, TDA sonrası rehabilitasyon programlarında plantar basınç analizlerinin ve denge egzersizlerinin dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Ayak taban analizi, Diz osteoartriti, Mekanik aks, Total diz artroplastisi, Statik plantar basınç