İlköğretim beşinci sınıfa devam eden zihinsel yetersizliği olan ve olmayan öğrencilerin temel astronomi kavramlarını algılama şekilleri

Bu araştırma beşinci sınıfa devam eden zihinsel yetersizliği olan ve olmayan öğrencilerin temel astronomi kavramlarına ilişkin (Dünya'nın şekli, hareketi, gece-gündüz oluşumu, Ay'ın evreleri ve hareketi, Güneş'in hareketi) bilgi düzeyleri arasında farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmaya Antalya ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarının beşinci sınıfında kaynaştırma uygulamasında yer alan 50 zihin yetersizliği olan, 50 zihinsel yetersizliği olmayan öğrenci katılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü ilköğretim okullarının ve öğrencilerin belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden, kolay ulaşılabilirlik durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır.Betimsel olarak desenlenen bu çalışmanın nicel verileri Antalya ilinde MEB'e bağlı ilköğretim okullarının beşinci sınıfında tam zamanlı kaynaştırma programına devam eden zihinsel yetersizliği olan ve olmayan öğrencilere uygulanan çoktan seçmeli bilgi testi (TABT-ÇSS) ile, nitel verileri ise öğrencilere sorulan açık uçlu ile elde edilmiştir.Veri toplama araçlarının güvenirlik çalışması araştırma kapsamı dışındaki kaynaştırma öğrencisi bulunan 5. sınıflarda eğitim alan 92 öğrenci (70 zihinsel yetersizliği olmayan, 22 zihinsel yetersizliği olan) ile tamamlanmıştır. Test sonuçları ITEMAN programında KR 20 formülüne göre güvenirlik katsayısı (? = 0.838) tespit edilmiştir. Geçerlik güvenirlik çalışmalarının tamamlanmasından sonra hazırlanan 20 soru bir bilgisayar öğretmeninden yardım alınarak Shockwave Flash programı kullanılarak görsel öğelerle desteklenmiş bilgisayar temelli bir test formatına dönüştürülmüştür.Testin uygulanmasıyla elde edilen nicel veriler SPSS 15 paket programında bulunan t testi, aritmetik ortalama, diskriminant analizi, Wilk' Lambda Ki-Kare test istatistikleri yardımıyla ve ITEMAN madde analizi programı kullanılarak çözümlenmiş ve bulgular tablolara dönüştürülerek sunulup yorumlanmıştır. Nitel veriler görüşme sorularının yazılı hale dönüştürülmesinden sonra analiz edilmiştir. Öğrencilerin cevaplarına göre kategoriler oluşturulmuş ve öğrenci cevaplarının kategorilere göre frekansları hesaplanmıştır.Araştırma sonunda zihinsel yetersizliği olmayan öğrencilerin test başarıları ile zihin yetersizliği olan kaynaştırma öğrencilerinin test başarıları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Zihinsel yetersizliği olan ve olmayan öğrencilerin en çok Dünya'nın hareketi, gece-gündüz oluşumu, Ay'ın hareketi ve evreleri konularında yanlış kavramalara sahip oldukları belirlenmiştir. Bulgular doğrultunda fen bilgisi öğretimine ilişkin çözüm ve önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizlik, astronomi kavramları, fen ve teknoloji öğretimi, kavram öğretimi.