İlköğretim I.kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir araştırma

ÖZET Bu araştırma; ilköğretim I. kademe öğrencilerinin kelime hazinelerini tespit etmek, aynı dönem için yazılan Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kelime hazinelerini belirlemek, öğrencilerin kelime hazineleri ile Türkçe ders kitaplarının kelime hazinelerini sınıf düzeylerine göre karşılaştırmak, aralarındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyabilmek için yapılmıştır. öğrencilerin kelime hazmelerinin tespit edebilmek için Türkiye genelinde yedi coğrafî bölge esas alınarak, her bölgede iki nokta olmak üzere 14 noktada, 1-5. sınıf düzeyinden toplam 3.135 öğrenciye yazılı anlatım yaptırılmış ve temel bulgular bu yazılı anlatımlardan elde edilmiştir. Türkçe ders kitaplarının kelime hazinelerini belirleyebilmek için, ilköğretim I. kademeye yönelik olarak hazırlanan Berk ve Millî Eğitim Bakanlığı Yayınlarının 1-5. sınıf kitapları incelenmiştir. Bulgular kitaplarda yer alan metinlerden elde edilmiştir. Öğrencilerin, sınıf düzeylerine göre, kelime sıklık ve yaygınlık listeleri ve Türkçe ders kitaplarının her sınıf düzeyinde kelime sıklık listeleri oluşturulmuş; öğrencilerin yaygın olarak kullandıkları kelimeler, ders kitaplarının sıklık listeleri ile karşılaştırılmıştır. Ders kitaplarında ve öğrencilerde ortak olarak kullanılan kelimeler ve öğrencilerin yaygın olarak kullanmalarına rağmen ders kitaplarında bulunmayan kelimeler tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaygın olarak kullandıkları kelimelerin %50- 60 arasında değişen oranlarda ders kitaplarında yer almadığı tespit edilmiştir. 1-5 sınıf öğrencilerinin her sınıf düzeyinde kullandıkları yaygın kelimeler bir araya getirilerek sıklıklarına göre tekrar dizilmiştir. Bu liste, ders kitabı ve Türkçe öğretimine yönelik yazılı materyal hazırlayanlara ve Türkçe öğretmenlerine bir kaynak olarak önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kelime, kelime hazinesi, kelime sıklığı, kelime yaygınlığı, Türkçe ders kitabı.