İlköğretim sosyal bilgiler dersinde aktif öğrenme tekniklerinin kavram yanılgılarını gidermeye etkisi

Öğrenciler ilköğretime başladıktan sonra hayatlarında ilk defa bazı kavramlarla karşılaşmaktadırlar. İlk kez karşılaşılan bu kavramların anlaşılmasında güçlük çekilmekte, bu kavramlar birbirine karıştırılabilmekte veya kavramlarla ilgili yanılgılara düşülmektedir. Diğer yandan kavramların hangi yöntemlerle öğretildiği de büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı yapılandırmacı yaklaşım doğrultusunda hazırlanan Sosyal Bilgiler dersi programında aktif öğrenme tekniklerinin kavram yanılgılarının giderilmesine etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır.Araştırma 2010?2011 eğitim-öğretim yılında, Sakarya ilinde Sakarya Üniversitesi Vakfı Özel Okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma yapılmadan önce literatür taranmış ve bu literatüre uygun olarak alanda çalışan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda ?Ülkemiz ve Dünya? Ünitesinde geçen kavramlara dayalı ?Ülkemiz ve Dünya Kavram Formu? hazırlanarak öntest/ sontest olarak uygulanmıştır.Bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde Sosyal Bilgilerin tanımı, önemi, tarihsel gelişimi, Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının tanıtımına yer verilmiştir. Bunun ardından kavramın ne olduğu, kavramların özellikleri, kavram öğretimi, kavram yanılgılarının sebepleri ve Sosyal Bilgiler dersinde kavramların önemi, öğrenme-öğretme süreci ve aktif öğrenme yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümünde; kavram yanılgılarının giderilmesine yönelik yapılan araştırmalardan örneklere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm araştırmanın yöntemi, modeli, araştırma grubu ve verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasına ayrılmıştır. Dördüncü bölümde ise; araştırmanın bulguları, yorumları, son olarak da bulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlar ışığında yapılan önerilere yer verilerek tez çalışması tamamlanmıştır. Uygulanan veri toplama aracı; seçilen ünitedeki kavramların öğrenciler tarafından bilgi düzeylerini ölçmek ve kavram yanılgılarını tespit etmek amacıyla 14 açık uçlu sorudan oluşan ?Ülkemiz ve Dünya Kavram Formu?ndan oluşmaktadır. Veri toplama aracının araştırmada geçerliliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasına özen gösterilmiştir. Araştırmada toplanan bilgilerin işlenmesi ve tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programından yararlanılmıştır. Yapılan veri analizlerinden ve istatistiksel çözümlemelerden sonra şu sonuçlara ulaşılmıştır:1. ?Ülkemiz ve Dünya? ünitesinin aktif öğrenme teknikleriyle islenmesinin öğrencilerin kavram yanılgılarını gidermede olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir.2. Aktif öğrenme tekniklerine dayalı olarak yürütülen eğitim etkinlikleri sonucunda deney grubu lehine azalan kavram yanılgılarının, cinsiyet değişkeninin etkisinden bağımsız olduğu, geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubunda ise kadın cinsiyetindeki öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılık olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Kavram Yanılgıları, Aktif Öğrenme