İlkokul 4. sınıf insan hakları, yurttaşlık ve demokrasi dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Kastamonu örneği)

Türk Eğitim Sisteminde İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi dersi ilkokul 4. sınıf düzeyinde haftada iki ders saati olarak okutulmaktadır. Bu araştırmanın amacı, İlkokul 4. Sınıf İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi Dersi Öğretim Programının uygulanması hakkında sınıf öğretmenlerinin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada karma (mixed) model benimsenerek mevcut durum ortaya konulmuştur. Araştırmanın nicel boyutu 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Kastamonu ilinde görev yapan toplam 145 sınıf öğretmeniyle nitel boyutu ise aynı örneklem grubu içerisinden seçilen toplam 30 sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi Dersi Öğretim Programı Değerlendirme Ölçeği", nitel veri toplama aracı olarak ise mülakat kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış, bu bağlamda betimleyici istatistiklerin yanı sıra parametrik ve parametrik olmayan testlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öğretim programına karşı çoğunlukla orta seviyede olumlu görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir. Programla ilgili öğretmen görüşleri cinsiyet açısından kadınların lehine anlamlı farklılık gösterirken, mezuniyet durumu, mesleki deneyim, okul yerleşim yeri ve okul türü gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Buna ilaveten araştırma sonucunda öğretmenlerin dersin çok soyut, öğrenci seviyesinin üzerinde gördükleri, günlük hayatla ilişkilendirilecek yapıda olmadığını ve içerik itibariyle sosyal bilgilerin içerisine entegre edilebilecek bir yapıda olduğunu söyledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin dersin öğrenci seviyesine indirgenerek erken yaşta kesinlikle verilmesinden yana oldukları ve dersi demokratik vatandaş yetiştirme özeliği nedeniyle gerekli bir ders olarak gördükleri belirlenmiştir.