İlkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik 8 haftalık geleneksel Türk oyunları programının milli değerlerin kazanımına etkisi: Nitel ve nicel bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf düzeyindeki öğrencilere yönelik geliştirilen sekiz haftalık Geleneksel Türk Oyunları Programı'nın, öğrencilerin millî değerleri kazanma düzeylerine olan etkisini hem nitel hem de nicel verilerle incelemektir. Araştırmada, oyun temelli eğitimin çocukların değerler eğitimi sürecindeki işlevi değerlendirilmiş; Geleneksel Türk Oyunları'nın kültürel aktarım, sosyal etkileşim ve bireysel gelişim üzerindeki rolü ortaya konmuştur. Çalışma, karma araştırma deseni çerçevesinde yürütülmüş; nicel veriler ön test-son test modeline göre toplanmış, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlem formları aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel araştırma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 33 dördüncü sınıf öğrencisi oluştururken; nitel çalışma grubunu, aynı okuldan farklı sosyoekonomik düzeylere sahip 8 öğrenci ve 1 öğretmen oluşturmaktadır. Nicel veriler, öğrencilerin millî değerlere yönelik bilgi, tutum ve davranış düzeylerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçek aracılığıyla ön test ve son test şeklinde toplanmış; analizlerde eşleştirilmiş örneklem t-testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirilmiş, öğrencilerin ve öğretmenin görüşleri temel temalar altında yapılandırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, uygulanan program, öğrencilerin nesne kontrolü becerilerinde anlamlı gelişmelere (p<0.05), millî değer kazanımı düzeylerinde ise istatistiksel olarak anlamlı artışlara yol açmıştır. Buna karşın, lokomotor becerilerde anlamlı bir gelişim gözlenmemiş; bu bulgu, motor beceri gelişimi için daha uzun süreli uygulamalara ihtiyaç duyulduğunu göstermiştir. Ayrıca, millî değerlerin kazanımı açısından cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05); bu durum programın kız ve erkek öğrenciler üzerinde eşit etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Nitel bulgular, öğrencilerin oyunlar yoluyla dayanışma, iş birliği, sabır, saygı, dürüstlük, vatan sevgisi ve empati gibi değerleri içselleştirdiklerini göstermiştir. Öğrenciler ayrıca oyunlar sayesinde kültürel bağ kurduklarını, kendilerini mutlu ve motive hissettiklerini, yeni kelimeler ve şehir isimleri öğrendiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmen gözlemleri de bu kazanımları desteklemiş; programın çocukların sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerine bütüncül katkılar sunduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, Geleneksel Türk Oyunları'nın eğitim programlarına daha sistematik şekilde entegre edilmesi; program süresinin uzatılması; öğretmen ve ailelerin sürece aktif olarak dâhil edilmesi ve benzer uygulamaların farklı bölgelerde de yaygınlaştırılması gerektiği önerilmektedir. Bu çalışmanın bulguları, kültürel temelli oyunların, özellikle ilkokul düzeyinde millî değerlerin kazandırılması ve çok boyutlu gelişimin desteklenmesi açısından etkili bir araç olduğunu ortaya koymakta ve eğitim alanındaki kuramsal ve uygulamalı çalışmalara katkı sunmaktadır.