İlkokul birinci sınıf öğrencileri ile anasınıfı öğrencilerinin erken okuryazarlık durumlarının karşılaştırılması

Bu araştırma, anasınıfında okuma yazma eğitimi almış öğrenciler ile okul öncesi dönemde okuma yazma eğitimi almamış ve bu eğitimi ilk kez ilkokul birinci sınıfta alan oğrencilerin erken okuryazarlık seviyelerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, okul oncesi ve ilkokul birinci sınıf dönemlerinde okuma yazma eğitimi alan bireylerin okuryazarlık seviyelerindeki farklılıkları incelemeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda, "İlkokul 1. sınıf oğrencileri ile anasınıfı öğrencilerinin okuryazarlık durumları nasıldır?" sorusuna yanıt aranmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni tercih edilmiştir. Durum çalışması, bir durum ya da olayın derinlemesine analiz edilmesini ve bu olayın farklı yönlerinin detaylı bir şekilde incelenmesini sağlar. Bu yöntem, birden fazla durumu aynı anda ele almanın zorlukları göz önüne alındığında, daha sağlıklı ve avantajlı bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir (Gerring, 2007). Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Erzincan ilindeki bir özel okulda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, 5 anasınıfı ve 5 birinci sınıf öğrencisi ile bu öğrencilerin ebeveynleri ve öğretmenleri katılmıştır. Veri toplama aşamasında, öğrencilerin okuma, yazma ve anlama becerilerini belirlemek amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı onaylı Türkçe ders kitapları kullanılarak çeşitli okuma metinleri hazırlanmıştır. Ayrıca, ilkokul birinci sınıf ve anasınıfı öğrencileri ile bu kademelerde görev yapan öğretmenler için ayrı ayrı yarı yapılandırılmış görüşme formları oluşturulmuştur. Görüşmelerin güvenilirliğini artırmak amacıyla katılımcılardan ses kaydı alınmasına yönelik izin talep edilmiş ve "Bilgilendirilmiş Onam Formu" imzalatılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, içerik analizi ve doküman analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. İçerik analizi, metinlerdeki anlamların yorumlanmasını ve geçerliliğinin değerlendirilmesini hedeflemiştir. Bu yöntem, öğrencilere yönelik okuma yazma metinleri ve yarı yapılandırılmış sorular üzerinden yapılan derinlemesine incelemeyi kapsamıştır. Bunun yanı sıra, gözlem sırasında elde edilen fotoğraflar, ses kayıtları ve öğrenci yazı defterleri doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu analizle, öğrencilerin yazılı ve dilsel gelişimleri, okuma yazma becerilerindeki ilerlemeleri ve öğretmenle etkileşimleri daha kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, birinci sınıf öğrencilerinin okuma, anlama ve yazma becerilerinde daha ileri düzeyde performans sergilediklerini; anasınıfı öğrencilerinin ise teknik okuma ve yazma alanında daha fazla desteğe ihtiyaç duyduklarını ortaya koymuştur. Öğrenci, öğretmen ve veli görüşlerine dayalı analizler, bireysel gelişim düzeyinin yaş faktöründen daha belirleyici olduğunu; okuryazarlık eğitiminin çocuğun bilişsel, dilsel ve motor gelişimine uygun olarak planlanması gerektiğini göstermiştir. Araştırma, erken yaşta yapılandırılmış fakat baskıdan uzak bir okuma yazma eğitiminin, çocukların sürece yönelik tutumlarını olumlu etkilediğini ve oğrenme motivasyonlarını artırdığını vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Erken Okuryazarlık, Okuma, Okuduğunu Anlama, Yazma Becerileri