İlkokul öğrencilerine matematiksel yetkinliğin kazandırılması sürecinde yaşanan zorluklara ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi

Bu araştırmada, ilkokul öğrencilerine matematiksel yetkinliğin kazandırılması sürecinde yaşanan zorlukların öğretmen görüşlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma modelinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseni uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapmakta olan ilkokul öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmaya başlamadan önce geçerlik - güvenirliği artırmak için pilot çalışma yapılmış ve uzman görüşü alınmıştır. Araştırmada öğrencilerin matematiksel yetkinlik kazanma sürecinde yaşadığı zorluklar ile ilgili öğretmenlerden görüşler alınmıştır. Elde edilen verilerin düzenlenmesi ile uygulama süreci ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda sınıf öğretmenleri ile öncelikle yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. Toplamda 18 sınıf öğretmeni ile görüşme gerçekleşmiştir. Yapılan görüşmelerde katılımcıların tercihine ve gönüllülük esasına dayalı olarak ses kayıt cihazı ve yazılı kayıt yöntemleri kullanılmıştır. Uygulama sürecinde sınıf öğretmenleriyle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin problem çözme sürecinde yaşadıkları temel zorluklar incelendiğinde, okuduğunu anlama ve problemin temelini kavrama becerilerinde eksiklik yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlardan bir diğeri de öğrencilerin matematiksel akıl yürütme sürecinde yaşadığı zorluklardır. Öğretmen görüşlerine ait sonuçlara bakıldığında öğretmenlerin %47 'sinin, öğrencilerin bilişsel gelişim ile ilgili problemlerden kaynaklı zorluklar yaşadıklarını ifade ettikleri görülmüştür. Matematiksel akıl yürütme sürecinde yaşanan bir diğer zorluk ise öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişim aşamasında olmasından kaynaklı yaşanan zorluklar olarak ifade edildiği görülmüştür. Özellikle karmaşık matematiksel problemleri analiz etme ve çözme konusunda öğrencilerin henüz yeterince deneyim kazanmamış olmaları, bu süreçte zorluk yaşamalarına neden olmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre , matematiksel temsillerin doğru bir şekilde okunması ve yorumlanması konusundaki zorlukların öne çıktığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 33' ü öğrencilerin grafik ve tablo okumada zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Çalışmanın verilerine dayanarak katılımcıların; matematiksel temsil kullanma sürecinde öğrencilerin matematiksel sembolleri ve görsel temsilleri doğru bir şekilde yorumlamakta zorlandıklarını ifade ettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin % 27' si öğrencilerin matematiksel sembolleri kavramakta zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Diğer bir deyişle, dil becerileri eksikliği sebebiyle bazı öğrencilerin matematiksel temsilleri anlama ve kullanma sürecinde zorlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın verilerine göre son olarak matematiksel iletişim sürecinde yaşanan zorlukların ön plana çıktığı görülmektedir. Matematiksel yetkinliğin kazandırılmasında yaşanan problemlerin; öğrencilerin bilişsel yeteneklerinden kaynaklanan sınırlılıklar, dil ve sembollerin anlaşılmasındaki eksiklikler, matematiksel kavramların somutlaştırılmasındaki zorluklar ve öğrenme ortamının etkisi gibi faktörlerden kaynaklandığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin %44 'ünün matematiksel iletişim alt boyutunun kazandırılması sürecinde öğrencilerin matematiksel terimleri anlamada ve doğru ifade etmede güçlükler yaşadıklarını belirttikleri görülmüştür. Matematiksel yetkinliğin kazandırılmasında yaşanan bir diğer problem ise matematiksel dilin ve sembollerin öğrenciler tarafından doğru şekilde anlaşılmamasıdır. Özellikle soyut matematiksel terimlerin somut bir şekilde anlaşılamaması, öğrencilerin matematiksel kavramları doğru bir şekilde ifade etmekte ve anlamakta zorlanmalarına neden olmaktadır. Yapılan araştırmadan elde edilmiş tüm bu bulgular ışığında sınıf öğretmenlerine ve alan araştırmacılarına bazı önerilerde bulunulmuştur.