İman ve tevekkül kavramlarının kelâmî açıdan incelenmesi

İman kavramının kökü olan e-m-n sözlükte güvende olmak anlamına gelmektedir. İslâm literatüründe ise bu kavram ıstılah kimliğiyle Allah'a imân olarak özetlenebilen bir manaya özelleşmiştir. Tevekkül kavramı ise vekalet kavramıyla bağlantılı olmakta ve sözlükte birinin işini bir başkasına bırakması olarak tanımlanmıştır. Terim anlamı olarak ise tevekkül kişinin Allah'a güvenmesi, teslimiyeti ve bağlılığı olarak anlaşılabilmektedir. Bu kavramların tanım, kapsam ve bağlantılarına yönelik kelâmî ve tasavvûfî yaklaşımlar öne çıkmakta ve söz konusu olgulara yönelik anlam bilim çalışmaları günümüzde de halen bu yaklaşım ve tartışmalar üzerinden gelişmeye devam etmektedir. Bu çalışma da bu gelişmenin bir tezahürü olarak addedilebilir. İman ve tevekkül kavramlarına yönelik Kur'ân ayetlerinin mutlak otoritesi göz önüne alındığında aslında her ekol kendi yorumunu bu ayetler etrafında meşrulaştırma eğiliminde olmuşlardır. Kur'an-ı Kerîm iman ve tevekkül, iman ve amel, iman ve İslam -bir diğer deyişle imanın izdüşümü olarak aktif eylemlilik- olgularını bir arada ve bağlantılı zikretmiştir. Bu da beraber zikredilen kavramların, içinde geçtikleri ayetin anlamında bulunan semantik toplama uygun bir bağlantı içinde olduklarını düşündürmektedir. Nitekim topluma mâl olmuş yaklaşımlara bakıldığında bu çabanın etkileri görülebilmektedir. Bu sebeple çalışmada Kur'ân ayetlerinde bu iki kavrama dair geçen terkipler ve anlamları sıralanmış, incelenmiş ve yapılan yaklaşımlarla bağlantıları değerlendirilmiştir.