IMF destekli istikrar programları ve gelir dağılımına etkisi (Türkiye örneği)

Türkiye, kuruluşundan bu güne kadar istikrar arayışı içinde olmuş ve 1950 sonrası IMF ile temasa geçmiş sürekli temas içinde kalarak aralıklı dönemlerle stand-by düzenlemeleri yaparak istikrar programlan uygulamıştır IMF programlan ise geleneksel olarak istikrarsızlığı talep yönlü olarak değerlendirdiğinden uygulanan programlarda sürekli bir şekilde talebi kısıtlayıcı önlem ve tedbirlere yer verilmiştir. Ekonominin üretim yönü sürekli ihmal edilmiştir. Bu sonuç bilinmekle birlikte IMF programlan uygulanmaya devam edilmiştir. IMF destekli programların uygulanmasının sebebini dış kaynak arayışında karşılaşılan güçlükler ile ülkenin kaynak yetersizliğine bağlamak mümkündür. IMF kredilerinin gerekli alanlarda kullanılması ekonomik gelişme açısından büyük önem taşımaktadır. Aksi halde istikrarsızlığı borçlanma ile gidermeye çalışmak ekonomik bir kısır döngüye yol açacaktır. Türkiye'de bu anlayışla yıllarca uygulanan programlar bir çok makro dengeyi bozarak gelir dağılımında da adaletsizliklere neden olmuştur. Bu çalışmanın birinci bölümünde gelir dağılımının teorik çerçevesi çizilerek Türkiye'de gelir dağılımını etkileyen faktörler irdelenerek kişisel, fonksiyonel, sektörel ve bölgesel gelir dağılımının durumu incelenmiştir. İkinci bölümde ise IMF'nin destek verdiği istikrar" programlan ile gelir dağılımı ilişkisi incelenmiştir. Son bölümde ise gelir dağılımı açısından program uygulanan ve uygulanmayan dönemlerin karşılaştınlması yapılmıştır. Sonuç olarak, IMF programlannın uygulandığı dönemlerde kişi başına gelirin düştüğü, ücretin gelir payının azaldığı aynca faiz, rant ve kardan oluşan sermaye grubunun gelir payının arttığı gözlenmiştir. Aksine IMF programının uygulanmadığı dönemlerde ise ücretliler grubunun gelir payı artış gösterirken sermaye grubunun gelir payı belirli bir eşik düzeyinde korunmuştur. Anahtar Kelimeler : Uluslararası Para Fonu, Gelir Dağılımı, İstikrar Programlan, Stand-by Düzenlemeleri XI