Jeopolitik riskin hisse senedi piyasaları ve turizm sektörü üzerindeki etkisi: Gelişmiş piyasalar ve Türkiye örneği

Turizm; ekonomik, sosyal, çevresel, politik vb. sayısız faydaları nedeniyle günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için her zaman çok kritik bir sektör olmuştur. Bu nedenle, tüm ülkeler turistik avantajlarını kullanarak turizm çekiciliğini artırmaya çalışmaktadır. Ancak turizm her türlü riske karşı hassastır. Özellikle jeopolitik risk tüm ülkeleri etkilerken gelişmekte olan ülkeler jeopolitik riskten daha fazla etkilenebilmektedir. Bu bağlamda ülkelerin jeopolitik risklerinin ölçülmesi önem kazanmış ve Caldara ve Iacoviello tarafından bir jeopolitik risk endeksi oluşturulmuştur. Dolayısıyla bu tez, jeopolitik riskin hisse senedi piyasalarını ve turizm sektörünü ne kadar etkilediği sorusuna cevap bulmaya çalışmaktadır. Bu bağlamda, jeopolitik riskin Danimarka, İsveç, Finlandiya, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Türkiye olmak üzere seçilen 6 ülkenin borsaları ve turizm sektörü üzerindeki etkisini jeopolitik risk endeksi ve Diebold-Yılmaz metodolojisi kullanarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bildiğimiz kadarıyla, daha önce bu metodoloji jeopolitik riskin turizm hisseleri üzerindeki etkisini bulmak için kullanılmamıştır. Ayrıca, jeopolitik riskin turizm sektörü ve hisse senedi piyasaları üzerindeki etkisini anlamak için ulusal endekslerin yanı sıra turizm hisse senedi endeksleri kullanılmaktadır. Sonuçlar, jeopolitik riskin İskandinav ülkelerinin hisse senetleri üzerindeki etkisinin zayıf olduğunu hatta hiç olmadığını gösterirken, dünyadaki öncü rolü nedeniyle ABD için çok daha belirgindir. Daha da önemlisi, jeopolitik riskin en çok gelişen piyasaların performansını etkilediğini gösteriyoruz. Bu nedenle örneklem ülkeler arasında Türk hisse senetleri ve özellikle turizm şirketleri en çok etkilenen hisse senetleridir.