Huzurevindeki tip 2 diyabet hastalarında farmasötik bakımın etkisi ve yaşam kalitesi değerlendirmesi

Çalışmanın amacı, huzurevinde kalmakta olan tip 2 diyabet hastalarına eczacı tarafından verilen farmasötik bakım hizmetlerinin etkisinin değerlendirilmesi ve hastaların diyabetle-ilişkili yaşam kalitelerinin belirlenmesidir. Bu çalışma Darülacaze Kayışdağı Tesisi'nde bakım görmekte olan ve çalışma hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılmayı kabul eden, en az bir aydır, bir veya daha çok sayıda antidiyabetik ilaç kullanmakta olan 39 tip 2 diyabet hastasını (n=39) kapsamaktadır. Prospektif tasarımdaki çalışmamızda, ilk görüşmede hastalardan alınan bilgiler doğrultusunda hasta profili kaydı oluşturulmuş, hastaların yaşam kalitesi, ilaç bilgi düzeyleri ölçülmüş, ilaç uyuncu çalışma başında ve sonunda Morisky Uyum Ölçeği ile belirlenmiş ve hastanın ilaç bakım ihtiyaçları değerlendirilmiştir. Ayrıca, hastalara toplam 3 ay boyunca her 15 günde bir eczacı tarafından sözlü ve yazılı hasta eğitimi verildi. Bu dönemde, her hastanın diyabet için aldığı ilaca özel hazırlanan hasta eğitim broşürleri kullanıldı. HbA1c, açlık kan glukozu, sistolik ve diyastolik kan basıncı gibi sürekli değişkenlerin başlangıç ve son ölçümleri arasındaki farkın önemi, eşleştirilmiş örnekler T-testi ile test edilirken, kategorik değişkenler için Ki-kare testi (McNemar) kullanılmıştır. Bu çalışmada yapılan farmasötik bakım programı, HbA1c ortalamasındaki anlamlı düşüş (p<0.05), uyunç skorlarında (p <0.01) ve ilaç bilgisi skorlarında yükselme (p <0.001) ile belirlenen olumlu sonuçlar gösterdiği için klinik sonucu iyileştirmede etkili olmuştur. Diyabetle ilişkili yaşam kalitesinin, ilaç kullanımı ile ilgili sosyal destek varlığı, yardım gerektiren ciddi hiperglisemi veya hipoglisemi atakları yaşama durumu, retinopati, nefropati ve kardiyovasküler hastalık varlığı ile ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, hastanın yaşının da yaşam kalitesiyle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: tip 2 diyabet; eczacı, eğitim; ilaç bilgisi, ilaç uyuncu; yaşam