Uzaktan çalışmanın Türkiye'nin enerji tüketimine ve sera gazı emisyonlarına etkisi: COVID-19 döneminden deneyimler

Türkiye'de ilk Covid-19 vakası 11 Mart 2020'de açıklanmıştır. Hastalığın küresel bir salgına dönüşmesi iş yapma biçimini köklü şekilde değiştirmiştir. Uzaktan çalışma, ofisten çalışmaya önemli bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönüşüm kapsamında Türkiye'de 2020 ve 2021 yıllarının belirli aylarında uzaktan çalışmanın hayata geçirilmesi, enerji tüketiminde ciddi düşüşlere neden olmuştur. Bu çalışmanın ilk amacı tüm ülke potansiyelinin kullanıldığı durumunda, uzaktan çalışmanın Türkiye'de otomobil yakıt tüketimi (motorin, benzin, LPG) ve elektrik tüketimi açısından sağlayacağı enerji tasarrufunu tespit etmektir. İkinci amaç ise enerji tüketimindeki bu düşüşün, Türkiye'nin sera gazı emisyonlarını azaltmadaki katkısını ortaya koymaktır. Üçüncü hedef ise, salgın bittiğinde uzaktan çalışmanın kalıcı olarak uygulanması için olası itici güçleri belirlemektir. Uzaktan çalışma sonucunda otomobil yakıt tüketiminde bir düşüş beklemek tahmin edilebilir olsa da, bu çalışma uzaktan çalışmanın elektrik tüketimini de azalttığını ortaya koymuştur. Sonuçlara göre Türkiye tüm potansiyelini kullanması durumunda, uzaktan çalışma ile ülke toplam enerji tüketiminin %1,66'sına tekabül eden 1,8 milyon ton petrol eşdeğeri enerji tüketimini azaltma imkanına sahiptir. Bu tutar ekonomik olarak 2019 fiyatlarına göre 1.4 milyar ABD dolarına karşılık gelmektedir. Toplam 7,73 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu azaltımı ile Türkiye, ulaşım kaynaklı emisyonlarını %3,2, elektrik kaynaklı emisyonlarını ise %3,79 oranında azaltabilecektir. Bu nedenle, Türkiye'nin net fosil yakıt ithalatçısı ve Paris Anlaşmasına taraf bir ülke olduğu göz önünde bulundurulduğunda, uzaktan ve hibrit çalışmanın tamamlayıcı bir enerji verimliliği ve iklim değişikliği politikası olarak teşvik edilmesinde fayda görülmektedir. Bu çalışma pandemi dönemi tecrübelerinden faydalanarak normal koşullar altında uzaktan çalışmanın rafine edilmiş petrol ürünleri ve elektrik tüketimini azaltmadaki faydasını ortaya koymayı amaçlarken, gelecek çalışmalarda, uzaktan çalışmanın Rusya-Ukrayna Savaşı gibi enerji krizi dönemlerinde doğalgaz da dâhil olmak üzere enerji tüketimi üzerindeki etkilerinin araştırılmasında fayda görülmektedir.