In vıtro koşullarda Valerıana officinalis L. bitkisinin farklı eksplantlarına bitki büyüme düzenleyicilerinin etkisi

Valeriana officinalis (Kediotu) çok eski çağlardan beri uykusuzluk, korku, gerginlik ve sinirlilik gibi durumların tedavisinde kullanılan önemli bir tıbbi bitkidir. Az sayıda tohum üretimi, düşük çimlenme oranı, varyasyonlar göstermesi, geleneksel yöntemler ile ıslahının maliyetli ve zaman alması nedenleri ile üretimi zordur. Bu nedenle üretiminde, bitki biyoteknoloji tekniklerinden olan bitki doku kültürü yöntemlerinin araştırılması önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında, V. officinalis bitkisinin ve metabolitlerinin bitki doku kültürü yöntemleri ile üretimi amaçlanmıştır. İn vitro koşullarda çimlendirilen bitkinin yaprak, yaprak sapı ve kotiledon eksplantları 8 farklı konsantrasyon ve kombinasyonda Benzil amino purin (BAP) ve Naftalen asetik asit (NAA) bitki büyüme düzenleyicileri içeren Murashige ve Skoog (MS) besin ortamlarında kültüre alınmışlardır. Elde edilen kök ve kalluslardaki metabolitlerin belirlenmesinde LC-MS yöntemi kullanılmıştır. Yapılan uygulamalar sonucunda en iyi kök oluşumları yaprak eksplantlarında 10 farklı konsantrasyon ve kombinasyon içeren MS besin ortamında, en iyi kallus oluşumları 2 mg/L BAP+2 mg/L BAP ve 2 mg/L BAP+1,5 mg/L NAA içeren ortamlarda olduğu belirlenmiştir. Bunların yanı sıra 1 mg/L BAP ve 2 mg/L BAP içeren besin ortamlarında herhangi bir kök oluşumu gözlenmemiştir.