İndirekt restorasyonlarda farklı mekanik polisaj sistemlerinin yüzey özelliklerine etkisi

Bu in vitro çalışmanın amacı, iki farklı lityum disilikat seramik CAD/CAM blokta uygulanan yüzey işlemlerinin, materyallerin yüzey pürüzlülüğü ve yüzey parlaklığı değerleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmak ve yüzey topografik morfolojilerini nanometrik ve mikrometrik ölçeklerde görüntüleyerek değerlendirmektir. Çalışmada, IPS e.max CAD Blok ve GC Initial LiSi Blok olmak üzere iki farklı lityum disilikat CAD/CAM blok materyalinden elde edilen toplam 192 adet örnek kullanılmıştır. Tüm bloklar 6 × 13 × 0,5 mm ebatlarında ve 0,5 mm kalınlığında hazırlanmıştır. Her bir materyal çeşidi, sekiz farklı yüzey işlemine (sırlama, frezle aşındırma ve aşındırma sonrası uygulanan üç farklı mekanik polisaj sisteminin [G&Z Instrumente Seti, Panther Seti ve OptraGloss Seti] iki farklı varyasyonu [polisaj pastası kullanılan/kullanılmayan]) tabi tutulmuştur (n=12). Yüzey pürüzlülüğü (Ra) profilometre ve yüzey parlaklığı (GU) glossmetre cihazı ile ölçülmüştür. Yüzey topografisi atomik kuvvet mikroskobu (AFM), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve ışık mikroskobu ile incelenmiştir. İstatistiksel analizlerde verilerin normal dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş; normal dağılım göstermeyen parametreler için Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki anlamlı farkların belirlenmesinde ise Bonferroni düzeltmeli Dunn testi esas alınmıştır. Araştırma sonucunda, kullanılan materyal tipi ve uygulanan yüzey işlemlerinin yüzey pürüzlülüğü (Ra) ve parlaklık (GU) değerleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır (p < 0,05). Klinik uyumlamayı taklit eden frezle aşındırma işlemi, seramik yüzeylerini kabul edilemez düzeyde pürüzlü hale getirmiş ve parlaklığı anlamlı derecede düşürmüştür; bu aşamada en yüksek pürüzlülük (1,0775 μm Ra) ve en düşük parlaklık (3,2250 GU) değerleri GC Initial Blok grubunda gözlenmiştir. Mekanik polisaj sistemleri arasında Panther ve OptraGloss, polisaj pastası kullanımından bağımsız olarak yüzeyi klinik eşik değerin altına indirerek yüksek parlaklık sağlamada başarılı olmuştur. Çalışmanın en pürüzsüz (0,0667 μm Ra) ve en parlak (92,9083 GU) sonuçları, IPS e.max Blok - OptraGloss - Pasta kombinasyonuyla elde edilmiştir. G&Z Instrumente seti tek başına yetersiz kalırken, elmas polisaj pastası ile kombine edildiğinde tüm sistemlerin performansı istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmış ve kontrol grubuna (sırlama) eşdeğer sonuçlar elde edilmiştir (p < 0,05). Niteliksel analizler (AFM, SEM ve ışık mikroskobu); Panther ve OptraGloss sistemlerinin pürüzsüz ve düz bir topografi oluşturduğunu, pastasız G&Z uygulamasında ise yüzeyde derin çukurların kaldığını doğrulayarak nicel verileri desteklemiştir. Elde edilen veriler, mekanik polisajın etkinliğinin kullanılan sistemin yanı sıra seramik materyalinin mikro yapısına da bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışma, lityum disilikat seramik yüzeyleri için Panther ve OptraGloss mekanik polisaj sistemlerinin, yüzey pürüzlülüğü ve yüzey parlaklığı açısından başarılı olduğunu göstermiştir. Elde edilen veriler, mekanik polisajın etkinliğinin sadece kullanılan sisteme değil, aynı zamanda lityum disilikat seramik materyalinin mikro yapısına da bağlı olduğunu işaret etmektedir. Elmas polisaj pastası kullanımının mekanik polisaj sistemlerine son adım olarak eklenmesi, Ra ve GU değerlerini iyileştirmiştir. Klinikte restorasyonun simante edilmesinin ardından oklüzal uyumlamalardan sonra sırlamanın yapılamayacağı durumlarda tekrar parlatmanın mekanik polisaj sistemleriyle yapılması etkili bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: LiSi blok; parlaklık; polisaj; pürüzlülük.