Depremden etkilenen kadınlar için bireysel Self-Help Plus (SH+): Pilot randomize kontrollü çalışma

Bu pilot randomize kontrollü çalışma, Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay ilinde konteyner kentlerde yaşayan ve 18-65 yaş arasında bulunan kadınlara yönelik olarak geliştirilmiştir. Örneklem, doğrudan deprem etkisine maruz kalan, yüksek psikolojik sıkıntı düzeyine sahip (Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği, K10 >15) ve bozulmuş psikososyal işlevsellik gösteren (Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0, WHODAS 2.0 >16) kadınlardan oluşmuştur. Katılımcılar, seçim yanlılığını önlemek ve atama sürecinin gizliliğini sağlamak amacıyla bağımsız bir araştırmacı tarafından müdahale (SH+) veya kontrol grubuna rastgele atanmıştır. Nihai analizler, yalnızca çalışmayı tamamlayanlar üzerinde gerçekleştirilmiş olup, SH+ grubunda 23, kontrol grubunda ise 14 katılımcı yer almıştır. Müdahale öncesi ve sonrası dönemde psikolojik belirtilerdeki değişimleri değerlendirmek için tekrarlı ölçümler MANOVA ve post hoc analizleri uygulanmıştır. SH+ müdahalesi alan grupta depresyon, anksiyete, travma sonrası stres ve uzamış yas belirtilerinde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlemlenmiş, bu da uyarlanmış SH+ programının temel psikolojik semptomlar üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, müdahale sonrası dönem değerlendirildiğinde, SH+ grubundaki katılımcıların depresyon, anksiyete ve travma sonrası stres düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha fazla iyileşme sağladığı saptanmıştır. Bu bulgular, hedef grubun ihtiyaçları ve kültürel bağlamı dikkate alınarak birlikte tasarlanmış müdahalelerin, travma sonrası iyileşme sürecini daha etkin biçimde destekleyebileceğine işaret etmektedir. Çalışma, bireysel uygulama formatındaki SH+ müdahalesinin afet sonrası ruh sağlığı alanında uygulanabilirlik, kabul edilebilirlik ve ön etkililik açısından umut verici olduğunu göstermektedir.