İnflamatuvar bağırsak hastalığı'nda dışkıda gizli kan testiyle ile hastalık aktivasyonu arasındaki ilişki

Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH)'nda tedavi kararını vermede hastalık lokalizasyonu ve hastalık aktivitesi önem taşımaktadır. Hastalık aktivitesini değerlendirmede klinik aktivite indeksleri, laboratuvar, endoskopik ve histopatolojik incelemeler kullanılmaktadır. Endoskopik ve histopatolojik incelemeler en güvenilir olsa da invaziv ve maliyetlidir. Laboratuvar incelemeleri olarak rutinde CRP, ESH ve fekal kalprotektin (FK) kullanılmaktadır. Ancak fekal kalprotektin ülkemizde her merkezde bakılamayan, maliyetli bir incelemedir. Kullanabileceğimiz maliyet etkin, kolay uygulanabilir, non-invaziv bir dışkı tetkiki olarak dışkıda gizli kan (DGK) testi ile İBH hastalarında klinik aktivasyonun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metot: Bu çalışmaya 18-80 yaş arası 115 İBH tanılı hasta (44'ü kadın 71'i erkek, ortalama yaş: 47.9 ± 13.5, 59 Crohn hastalığı (CH), 56 ülseratif kolit (ÜK)) alınmıştır. Hastalara İBH tanısı klinik, endoskopi, radyolojik ve histopatoloji inceleme bulgularının tümünün değerlendirilmesiyle konmuştur. CH'nın klinik aktivitesini değerlendirmek için Harvey Bradshaw İndeksi (remisyon≤4) ve ÜK'in klinik aktivitesini değerlendirmek için Modifiye Mayo Skorlaması (remisyon≤2) kullanılmıştır. Eş zamanlı olarak tüm hastalarda DGK testi (HM-Jack gaitada gizli kan otoanalizörü,(Extel Hemo-Auto) ve 59/115 hastada endoskopik aktivasyon durumu (ÜK için Mayo Endoskopik Skorlama kriterleri, CH için ise endoskopide ülser varlığı) incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan ÜK hastalarının 17/56 (% 30.4)'ü ve CH hastalarının 15/59 (%25.4)'ü hastalık yönünden aktifti. (Ortalama Modifiye Mayo Skoru:1,71±2,11, Harvey Bradshaw İndeks skoru:2.81±2.24). Aktivasyon döneminde ÜK grubunda DGK testi pozitifliği ile anlamlı ilişki bulunurken (p=0.009), CH grubunda anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,109). Klinik aktivasyon ile karşılaştırıldığında DGK testinin duyarlılığı % 84.37, özgüllük % 45.78, pozitif prediktif değeri % 37.50, negatif prediktif değeri % 88.37 olarak hesaplanmıştır. Toplam 59 (% 51.3) hastaya (ÜK 32/56 ve CH 27/59) endoskopi yapılmıştır. Endoskopik aktivasyon durumu ile karşılaştırıldığında ise DGK testinin duyarlılığı % 79.06, özgüllük % 62.5, pozitif prediktif değeri % 85.0, negatif prediktif değeri % 52.63 olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız İBH tanılı hastalarda DGK testinin, hızlı, kolay uygulanabilir ve düşük maliyetli bir belirteç olarak hastalık aktivitesini değerlendirmede yararlı olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, Dışkıda gizli kan, Hastalık Aktivasyonu