Sosyal yapının beyin göçü üzerindeki etkisi: Somali örneği

Bu tez, Somali'deki sosyal yapının, özellikle de kabile sisteminin, beyin göçü olgusu üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma, Somali toplumunun neredeyse tüm yönlerini etkileyen derinlemesine yerleşmiş kabile temelli uygulamaların, eğitimli Somalililerin göç kararlarını nasıl etkilediğini analiz etmektedir. Metodolojik olarak çalışma, yarı yapılandırılmış görüşmelerle yürütülen nitel araştırma tasarımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve toplamda 30 katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Bulgular, eğitimli Somalililerin göç etmesine neden olan birbiriyle bağlantılı birçok faktör olduğunu ortaya koymakta; bu faktörlerin ya doğrudan kabile sisteminden kaynaklandığı ya da bu sistemle yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Araştırma, beyin göçü ile kabile temelli yapılar arasındaki açık bağlantıyı tanımlamakta; kayırmacılık (nepotizm) ve liyakat eksikliğinin, eğitimli bireylerin siyasete katılımını ve istihdam olanaklarına erişimini nasıl kısıtladığını vurgulamaktadır. Yani, Somali'deki kabile temelli faktörler, vasifli bireyleri dezavantajlı duruma düşürmektedir. Özellikle eğitimli Somali kadınlarının, hem kabile kuralları nedeniyle dezavantajlı bir konumda yer almaları hem de sistemin genel olarak eğitimli bireyler için yarattığı engeller nedeniyle çifte dışlanmaya maruz kaldıkları görülmektedir. Ayrıca, çalışmada Somali'nin durumunun dairesel beyin israfı olarak tanımlandığı, kabile sistemi nedeniyle sürekli ve tekrarlayan bir beyin göçünün yaşandığı belirtilmektedir. Araştırma, liyakat temelli liderliğin teşvik edilmesi ve kabile egemenliğinin azaltılmasının beyin göçünü azaltacağını ve eğitimli Somalililerin ülkeye geri dönüşünü teşvik edeceğini doğrulamayı amaçlamaktadır. Son olarak, Somali'nin insan sermayesini elde tutabilmesi için kapsayıcı reform önerileri sunulmaktadır.