İngiliz ve Amerikan medenî yargılamasında uzman tanıklık

Mahkeme süjelerinden birisi olan uzman tanık, esas itibariyle, tüm yargı kollarında var olan ve yargı kollarının muhakeme hukukunu ilgilendiren bir müessesedir. Günümüzde sadece yargılama faaliyeti içinde değil, sosyal yaşamın idamesi sırasında, teknik ve bilimsel bilgi ihtiyacının ne denli arttığı düşünüldüğünde, mahkemelerde hâkimlerin, hüküm kurmadan önce ve hüküm kurarlarken, uzman tanıklardan faydalanması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Genel kullanım alanlarına bakıldığında uzman tanıkların işlevi, meselenin hukukî boyutu değil vakıalarla alakalı olan maddî boyutuyla ilgilidir. Bu suretle uzman tanıklar, hâkim tarafından alınacak karar ve verilecek hükümde belirleyicilik bakımından üstün bir role sahip olurlar. Hukukumuzda olduğu gibi, İngiliz ve Amerikan uygulamalarında da uzman tanıklık konusu çok çeşitli tartışmaların olduğu ve hâlâ gelişimini tamamlamamış konulardan biridir. Görevlendirmenin kim tarafından ve hangi usûlle yapılması gerektiği, uzman tanıklık üzerindeki önyargının sebepleri ve bu önyargının nasıl kırılabileceği, uzman tanık beyanının hangi kriterler kullanılarak kabul edilebileceği ve geçerli sayılacağı, uzman tanıklarla ilgili gider ve masrafların kim tarafından hangi oranlarda karşılanması gerektiği, uzman tanık görüşlerinin imtiyazlı korumaya sahip olup olmayacağı, uzman tanık sayısının sınırlandırılması ile hukukî dinlenilme hakkı arasında nasıl bir denge kurulması gerektiği gibi konular tartışmaların sıklıkla yaşandığı konu başlıklarıdır.