İnönü Üniversitesi Acil Tıp Ana Bilim Dalına başvuran hastaların gizli karbonmonoksit zehirlenmesi açısından değerlendirilmesi

Amaç Bu araştırma acil servise başvuran hastalarda gizli COHB intoksikasyon sıklığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem Prospektif ve tanımlayıcı olarak yürütülen bu araştırma 01 Ocak -31 Mart 2015 tarihleri arasında Malatya İnönü üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran 2775 erişkin hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Acil servise non spesifik şikayetler ile başvuran bireylerin noninvaziv multidalga pulse oksimetre cihazı ile COHb düzeyleri ölçülmüş ve önceden oluşturulan ve başvuru tarihi, yaş, cinsiyet, şikayet, sigara öyküsü, gebelik durumu, pulse COHb, kan COHb ve kan metHb parametlerini içeren forma kaydedilmiştir. Sigara içenlerde %10'un üzerinde, sigara içmeyenlerde %6,6'in üzerinde ölçülen değerler gizli COHB intoksikasyonu olarak alınmıştır. Veriler ortalama, standart sapma, sayı, yüzdelik dağılım, spearman korelasyon, bağımsız örneklem tek yönlü varyans analizi, student's t-test ve Mann-Whitney U test ile özetlenmiştir. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular Yaş ortalamaları 57.08 ± 19.97 olan hastaların %47.2'si kadın, %52.8'i erkekdir. Sigara kullandığını belirten hasta oranı ise %65.6'dır. Kadın hastaların %13.4'ünün gebe olduğu belirlenmiştir. Hastaların başvuru şikayetleri arasında ilk üç sırada; nefes darlığı (%27.8), gögüs ağrısı (%25.9) ve karın ağrısı (%18.2) yer almaktadır. Yapılan korelasyon analizinde hastaların arteryel kan gazı analizindeki COHb ortalamasının 1.44 ± 1.65, parmak COHb ortalamasının 1.75 ± 1.63 olduğu ve bu düzeyler arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (r= 0.850, p<0.001). Arteryel kan gazı analizindeki COHb ve Parmak COHb değerlerinin erkek hastalarda kadın hastalara oranla, sigara kullanan hastalarda sigara kullanmayan hastalara oranla ve gebe olmayan hastalarda gebe olan hastalara oranla istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sigara kullanan hastalardaki gizli COHb intoksikasyon oranının %1, sigara kullanmayan hastalardaki gizli COHb intoksikasyon oranının %0.1 olduğu belirlenmiştir. Sigara kullanan ve gizli COHb intoksikasyonu saptanan hastalardaki başvuru şikayetleri; baş ağrısı (%30), nefes darlığı (%30), baş dönmesi (%20), bilinç değişikliği-SVO (%10) ve senkop (%10) şeklindedir. Sigara kullanmayan ve gizli COHb intoksikasyonu saptanan hastalardaki başvuru şikayetleri ise baş dönmesi (%50) ve nefes darlığı (%50) dır. Sonuç Hastalara yapılan arteryel kan gazı analizindeki COHb değeri artarken parmak COHb düzeyide anlamlı şekilde artmaktadır. COHb değeri erkek hastalarda, sigara kullananlarda ve gebe olmayanlarda daha yüksektir. Sigara kullanan hastalardaki gizli COHb intoksikasyon oranı %1, sigara kullanmayan hastalarda ise %0.1'dir. Anahtar kelimeler: Acil, acil servis, COHB, gizli COHB intoksikasyonu