İnorganik arsenik bileşiklerinin HPLC/UV yöntemi ile tayinleri

Bu çalışmada, sulu ortamlarda farklı oksidasyon basamaklarında bulunan inorganik As(III) ve As(V) türlerinin okso-anyonlarından (AsO33- ve AsO43-) çıkılarak hidrürlerinin oluşturulması, devamında uygun reaksiyon koşulları ve aletsel düzenleme yapılarak anyonik bir ligand ile kompleksleri oluşturularak ilk önce UV/Vis yöntemi, daha sonra ters faz yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ile ODS veya CN kolonda kantitatif analizlerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu yöntemde, sürekli akış sisteminden hidrür oluşum hücresine pompalanan NaBH4 çözeltisi ile uygun fosfat tamponu ortamında As(III) doğrudan, As(V) ise asidik ortamda As(III)'e indirgendikten sonra hidrür formuna (AsH3) dönüştürülür. Oluşan hidrür bileşiği N2 gazı yardımıyla kompleks oluşum hücresinde piridin ortamında bulunan gümüşdietilditiyokarbomat (Ag-DDTC) çözeltisi içerisinden geçirilerek As-DDTC kompleksi oluşturulur. Elde edilen kompleks çözeltisinin UV/Vis spektrofotometresi ile 521 nm'de absorbans ölçümleri alınarak inorganik As(III) ve toplam inorganik arsenik, daha sonra da inorganik As(III) ile toplam inorganik arsenik farkı alınarak inorganik As(V) miktarı hesaplanır. UV/Vis spektrofotometresi kullanılarak inorganik As(III) ve toplam inorganik arsenik tayini için yapılan optimizasyon çalışmalarında, As(III) tayininde Ag-DDTC çözeltisi konsantrasyonu % 0.50 (m/v), NaBH4 çözeltisi konsantrasyonu % 3.00 (m/v) ve K2HPO4/KH2PO4 tamponunun pH'sı 6.5 olarak belirlendi. Toplam inorganik arsenik tayininde Ag-DDTC çözeltisi konsantrasyonu % 0.50 (m/v), NaBH4 çözeltisi konsantrasyonu % 1.00 (m/v) ve HCl konsantrasyonu 1.00 M olarak belirlendi. 5 µg L-1 As(III) ve 5 µg L-1 As(V) konsantrasyonunda standart As çözeltisinin örnek olarak kullanılması ile yapılan çalışmada sırasıyla As(III), As(V) ve toplam As konsantrasyonları 4.89, 5.20 ve 10.09 µg L-1, bağıl hataları % 2.20, 4.00 ve 0.90 olarak bulundu. LOD değeri 0.04 µg L-1, LOQ değeri 0.13 µg L-1 olarak belirlenen bu yöntemin doğruluk ve kesinliği yüksek olup gerçek numunelere güvenilir bir şekilde uygulanabilir. Daha sonra, HPLC-UV/Vis sisteminde farklı hareketli fazların ve kolonların kullanılmasıyla yapılan inorganik arsenik türlendirme çalışmaları piridin ve Ag-DDTC çözeltisinin HPLC-UV/Vis sisteminde geniş bir dalga boyu aralığında absorpsiyon yapması, As-DDTC kompleks maddesinin birçok hareketli faz ortamında çökmesi, As-DDTC kompleks maddesinin ODS ve CN kolonda çok fazla tutunması, nano boyutta Ag parçacıkların kolondan geçmemesi gibi çeşitli ihtimallere bağlı olarak istenilen keskin As-DDTC kompleks pikinin elde edilememesi nedeniyle olumsuz sonuçlandı ve sulu ortamda bulunan inorganik arsenik bileşiklerinin ters faz HPLC-UV/Vis sistemi ile türlendirilmesi bu aşamada gerçekleştirilemedi. Son olarak, UV/Vis spektrofotometresi kullanılarak yapılan çalışmalarda çeşitli çözgen ortamlarında ve pH noktalarında inorganik As(III)'ün DPPC, PPTS, TBACl, PTSA, DSPP, APDC ve TBAB maddeleri ile herhangi bir etkileşimde bulunmadığı görüldü. Anahtar Kelimeler : Arsenik, Ag-DDTC, Türlendirme, UV/Vis Spektrofotometresi, HPLC