İnovasyon sürecinde işgücü piyasaları dönüşümü: Yükselen piyasa ekonomileri analizi

Değişen ve gelişen dünya düzeninde toplumun birçok kesimi bu değişimden payını almaktadır. Ancak ekonomi kesimi yaşanan teknolojik gelişmelerden en çok etkilenen kurum olarak addedilmektedir. Yeni teknolojiler ekonomi kesimine ait tüm piyasalarda birçok ezberin bozulmasını ve yeni alışkanlıkların doğmasına neden olmuştur. Yeni teknolojilerin gelişmesi insanoğlunun yaşamında vazgeçilmez bir unsur olarak yer alması mal ve hizmet piyasalarında üretim ve tüketim alışkanlıklarının değişmesine dolayısıyla faktör piyasalarında da emek arz ve talebinin değişmesine yol açmıştır. Bu anlamda mikro ekonomik düzenin temel piyasası olan faktör piyasalarında teknolojik gelişmelerin, nasıl etkiler oluşturduğu yahut oluşturabileceğini gözlemleyebilmek için teknoloji göstergeleri ve işgücü piyasasının en önemli ve aynı zamanda makroekonomik göstergesi olan işsizlik arasındaki ilişkinin seyri incelenmiştir. Yaşanan teknolojik gelişmelerin ekonominin tüm piyasalarını etkileyeceği düşüncesiyle çalışmada 2000-2015 yılları arasında; yükselen piyasa ekonomileri ülkelerinden; Çin, Güney Kore, Malezya, Rusya, Tayland, Kolombiya, Mısır, Pakistan, Yunanistan ve Türkiye'ye ait, işsizlik, Ar-Ge harcamalarının GSYİH' e oranı, yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam ihracata oranı veri seti kullanılmıştır. Analiz; Eviews ve Gauss Programı kullanılarak ve Panel VAR yöntemiyle yapılmıştır. Çalışmada bağımlı değişken olarak işsizlik oranı, bağımsız değişken olarak Ar-Ge harcamalarının GSYİH' e oranı ve yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam ihracata oranı alınmıştır. Nedensellik testi sonuçları Ar-Ge harcamalarından işsizlik oranına ve yüksek teknolojili ürün ihracatına doğru ve yüksek teknolojili ürün ihracatından işsizlik oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin varlığını göstermiştir. Panel VAR modeline bağlı etki-tepki grafikleri Ar-Ge ve yüksek teknolojili ürün ihracatındaki artışların işsizlik oranını düşük yönlü de olsa azaltıcı etki yaptığını göstermiştir. Varyans ayrıştırması tablosuna göre işsizlik oranı değişkeninin gecikmeli değerleri işsizlik oranını yüksek düzeyde açıklarken, diğer değişkenlerin açıklayıcı yönleri ise düşük seviyede bulunmaktadır.