İnşaat sektörü kredilerinin ekonomik büyümeye etkisinin analizi – Türkiye örneği

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kullandırılan konut kredilerinin ekonomik büyümeye etkisinin olup olmadığı belirlenmesidir. Bu kapsamda, banka kredilerini temsilen inşaat sektörüne verilen kredi hacmi olarak "nakdi krediler" ve "gayrinakdi krediler" değişkenlerinin toplamı alınmıştır. Bu veriler www.worldbank.org sitesinden alınmıştır. Böylece 2005-2021 dönemleri arasında Türkiye'de inşaat sektörüne verilen banka kredilerindeki büyüme hesaplanarak yeni bir değişken oluşturulmuştur. Bu hesaplama ise mevcut yılın bir önceki yıla bölümü ile yaşanan yüzdesel değişim elde edilerek gerçekleştirilmiştir. Bu değişkenin kısaltılması olarak "İSKBK" olarak kullanılmıştır. Ekonomik büyümeyi temsilen "GSYİH büyümesi" verileri kullanılmıştır. Bu veriler BDDK'nın ve Dünya Bankası'nın veri tabanından elde edilmiştir. Bu veri seti de 2005-2021 dönemine ait yıllık verilerden oluşmaktadır. Analizimizde bağımlı değişkeni GSYİH, bağımsız değişkenimiz İSKBK olarak kullanılacaktır. Öte yandan, bahsi geçen amaca ulaşılabilmek için Engle-Granger eş bütünleşme analizinden faydalanılmıştır. Granger Nedensellik Analizi sonuçlarına göre çift yönlü nedenselliğin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç ilgili alanyazını da destekler niteliktedir. VAR analizi sonuçlarına göre ekonomik büyümenin inşaat sektörüne verilen banka kredilerdeki büyümeyi pozitif yönde etkilediği, inşaat sektörüne verilen banka kredilerindeki büyüme ile ekonomik büyüme arasında negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Seçilen dönemler içerisinde VAR analizi sonuçlarına göre inşaat sektörüne verilen banka kredilerindeki büyümenin ekonomik büyümeye olan etkisinin negatif yönde olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. İnşaat sektörüne yapılan yatırımlar genellikle uzun dönemli yatırımlar olduğu için ekonomik büyümeye etkisi 5-10 yıllık aralıklarla yansıyabilmektedir. Bu durumun, analiz yapılan dönemlere ilişkin iki değişken arasındaki ilişkinin negatif olmasını açıkladığı düşünülmektedir. Gelişmekte olan ülkeler grubunda yer alan Türkiye'de geçmişten günümüze inşaat sektörü ekonomik büyüme için çok önemli bir sektör olarak yerini almıştır ve önümüzdeki dönemlerde de her zaman Türkiye ekonomisi için çok önemli bir yere sahip olacaktır.